فلسفه عادت ماهيانه خانمها چيست؟ آيا در اين زمان نبايد مرد مورد ارضاء قرار گيرد غيردخول.

زنان به صورت عادي در هر ماه چند روز خون مي بينند (حداقل 3 روز و حداكثر 10 روز) كه اگر با اوصاف خاص (در بيشتر اوقات گرم، غليظ، رنگ تيره و همراه با سوزش و فشار) همراه باشد به آن خون حيض، قاعدگي يا عادت ماهيانه گويند. قرآن كريم مي فرمايد: «يسئلونك عن المحيض قل هو اذي فاعتزلوا النساء في المحيض و لا تقربوهن حتي يطهرن ... ؛ و از تو درباره خون حيض سؤال مي كنند، بگو: چيز زيان بار و آلوده اي است و لذا در حالت قاعدگي از زنان كناره گيري نمائيد و با آنها نزديكي ننماييد و به آنها نزديك نشويد تا پاك شوند ... » (بقره، آيه 222).
شان نزول:
آئين كنوني يهود و مسيحيت احكام ضد يكديگر در مورد آميزش مردان با چنين زناني دارند. جمعي از يهود مي گويند: «معاشرت مردان با اين گونه زنان مطلقا حرام است ولو اين كه به صورت غذا خوردن سر يك سفره و يا زندگي در يك اطاق باشد».
در مقابل اين گروه مسيحيان مي گويند: «هيچ گونه فرقي ميان حالت حيض و غير حيض زن نيست، همه گونه معاشرت حتي آميزش جنسي با آنان بي مانع مي باشد».
مشركين عرب به خصوص آنها كه در مدينه زندگي مي كردند، كم و بيش به خلق و خوي يهود انس گرفته بودند و با زنان حائض مانند يهود رفتار مي كردند و در زمان عادت ماهيانه از آنها جدا مي شدند. همين اختلاف در آئين و افراط و تفريط هاي غير قابل گذشت، سبب شد كه بعضي از مسلمانان از پيغمبر اكرم (ص) در اين باره سؤال كنند و در پاسخ آنان اين آيه نازل گرديد (ر.ك: تفسير نمونه، ج 2، صص 92-91).
از آنجا كه زنان در اين حالت از نزديكي با مردان تنفر دارند و با توجه به اين كه ممكن است برخي از مردان اراده خود را بر زنان تحميل كنند، قرآن خطاب به مردان مي كند و به آنان دستور دوري و عدم آميزش با زنان را مي دهد.
تاريخچه:
دوري از زنان در حالت حيض، تاريخي طولاني در سرگذشت بشر دارد. ايرانيان قديم معاشرت با زناني را كه در حالت عادت ماهيانه بودند ممنوع مي ساختند (ر.ك: شهيد مطهري (ره)، مسأله حجاب، ص 35 به بعد).
در تورات كنوني مي خوانيم كه: «اگر زني جريان دارد و جرياني كه در بدنش است خون باشد هفت روز در حيض خود بماند و هر كه او را لمس نمايد تا شام نجس باشد و بر هر چيزي كه در حيض خود بخوابد نجس باشد و بر هر چيزي كه بنشيند نجس باشد و هر كه بستر او را لمس كند رخت خود را بشويد و به آب غسل كند و تا شام نجس باشد ... و اگر مردي با او هم بستر شود و حيض او بر وي باشد تا هفت روز نجس خواهد بود» (كتاب مقدس، سفر لاويان، باب پانزدهم، آيه 25-19).
ممنوعيت نزديكي با زنان در اين حالت (با وجود همه ضررهاي بهداشتي آن) امروزه از طرف بسياري از مردم جهان رعايت نمي شود و حتي از مسيحيان نقل شده كه آن را جايز مي شمارند (تفسير نمونه، ج 2، ص 92).
تذكر: در اسلام آن افراط و تفريط هايي كه در برخي مذاهب و جوامع نسبت به زنان هست وجود ندارد بلكه فقط آميزش با زنان در حالت عادت ماهيانه ممنوع است.
احكام:
در دين مبين اسلام چند حكم فقهي در مورد زنان حائض وجود دارد:
1. جماع كردن در فرج هم براي مرد و هم براي زن حرام است. البته شوهر مي‏تواند از همسر خويش، هر گونه لذت و استفاده جنسي غير دخول را ببرد و لكن نزديكي به معناي (دخول) ولو كمتر از ختنه گاه باشد در اين ايام حرام است و به فتواي بسياري از مراجع تقليد, موجب كفاره مي شود.
2. عبادت هايي كه مانند نماز بايد با وضو يا غسل يا تيمم بجا آورده شود بر حايض حرام است.
3. تمام چيزهايي كه بر جنب حرام است بر حائض هم حرام است، مثل: رساندن جايي از بدن به خط قرآن يا اسم خدا و پيامبر و ائمه (ع)، توقف در مساجد و گذاشتن چيز در آنها و رفتن به مسجد الحرام و مسجد النبي (ص)، خواندن سوره اي كه سجده واجب دارد.
4. طلاق دادن زن در اين حالت باطل است.
5. اگر كسي در حال حيض با زن نزديكي كرد كفاره (جريمه نقدي براي گناه) بر او واجب مي شود (ر.ك: امام خميني (ره)، تحرير الوسيله، و رساله عمليه مراجع معظم تقليد، مبحث احكام حائض و غسل جنابت).
6. پس از اتمام دوره حيض براي انجام نماز و ... غسل حيض بر زن واجب مي شود.
تذكر: برخي از اين احكام از آيه قرآن استفاده شده و برخي ديگر از روايات اهل بيت (ع) به دست آمده است.
حكمت ها و اسرار علمي:
در مورد ممنوعيت آميزش با زنان حائض در روايات اهل بيت (ع) مطالبي بيان شده و اين امر موجب پيدايش برخي بيماري ها معرفي شده است (فلسفه احكام، ص 258). برخي از پزشكان و صاحب نظران نيز در مورد اين حكم و اسرار علمي آن اظهار نظر كرده اند كه پاره اي از سخنان آنان را نقل مي كنيم:
1. حكمت اين حكم از طرفي مربوط به مردان است، يعني عادت كردن آنها به صبر و جلوگيري از اسراف در شهوت راني است و از طرفي ديگر مربوط به زنان است. يعني اين حالت باعث ناراحتي زنان است كه در صورت نزديكي اين ناراحتي تشديد مي شود.
2. جلوگيري از افراط و تفريط در مورد زنان: برخي مفسران معاصر مي نويسند:
«جمله هاي اول اين آيه كه امر به گوشه گيري و اعتزال «فاعتزلوا النساء في المحيض و لا تقربوهن» و نهي از نزديك شدن و آميزش با زنان حائض مي كند، در بدو نظر شباهتي به دستورات كنوني آئين يهود دارد لكن به قرينه جمله بعد «فأتوهن من حيث امركم الله» كه درباره آميزش جنسي با زنان بعد از پاك شدن از خون حيض مي باشد، معلوم مي شود كه مراد از گوشه گيري و نزديك نشدن، فقط دوري از آميزش جنسي است.
پس اسلام راه ميانه را در مورد عادت ماهيانه زنان پيموده است و روش اسلام همه جا راه ميانه است و از افراط و تفريط بركنار است. در اينجا نيز از تند روي يهود جلوگيري كرده و گفته كه معاشرت و هرگونه آميزش و نشست و برخاست با زنان در اين حالت، غير از عمل جنسي هيچ گونه مانعي ندارد. همچنين از رفتار مسيحيان كه هيچ گونه محدوديتي براي زنان حائض قائل نيستند جلوگيري كرده است و به اين ترتيب ضمن حفظ احترام و شخصيت زن و ترك تحقير او از كارهايي كه زيان هاي بهداشتي فراواني براي مرد و زن دارد پيشگيري نموده است» (تفسير نمونه، ج 2، صص 94-93).
3. يكي از حكمت هاي اين دستور الهي، مصون ماندن مرد و زن از بيماري ها است. يكي از پزشكان مي نويسد:
«در شرايط طبيعي، مهبل زن بوسيله ترشحاتي نرم مي شود و از آسيب محفوظ مي ماند و اين ترشحات كه خاصيت اسيدي (اسيد لاكتيك Lactic Acid) دارد مهبل را از آلودگي توسط ميكروب ها مصون مي دارد. وجود خون در مهبل باعث تغيير اين حالت مي شود و نزديكي با زنان به هنگام قاعدگي، ميزان آلودگي را افزايش مي دهد كه ضررهايي براي مرد و زن دارد. چون از طرفي باعث ايجاد خراش هايي (كه التهاب يافته است) مي شود و غشاي مخاطي رحم (كه در حالت پوست اندازي و مثل زخم سرباز است) محل نفوذ ميكروب ها از مهبل مي شود. رحم نيز دچار التهاب مي شود و در نتيجه باعث پيدايش دردهاي شديد در رحم و احساس سنگيني آن و بالا رفتن تب مي شود و در صورت شديد بودن التهاب ممكن است به ساير قسمت ها هم سرايت كند و در نهايت زن را عقيم نمايد. و نيز آميزش موجب احتقان خون شده و خونريزي را افزايش مي دهد و از طرف ديگر مردي كه در اين حالت با زن نزديكي كند در معرض بيماري قراي مي گيرد و ممكن است دچار التهاب مجراي بولي شود. و گاهي اين التهاب به ساير قسمتها از جمله بيضه ها سرايت مي كند» (برگرفته از طب در قرآن، صص 51-50).
برخي از مفسران معاصر با طرح آيه «يسئلونك عن المحيض قل هو اذي؛ اي پيغمبر از تو درباره حيض و احكام آن سؤال مي كنند در پاسخ به آنها بگو «هو اذي» آن چيز زيان آور و ناپاكي است» (در مفردات راغب مي خوانيم: «الاذي ما يصل الي الحيوان من الضرر اما في نفسه او جسمه او تبعاته دنيو يا كان او اخرويا (قل هو اذي) فسمي ذلك اذي باعتبار الشرع و باعتبار الطب») مي نويسند:
«در حقيقت اين جمله فلسفه حكم اجتناب از آميزش جنسي با زنان را در حالت قاعدگي كه در جمله بعد آمده است را بيان مي كند زيرا آميزش جنسي با زنان در چنين حالتي علاوه بر اين كه تنفر آور است زيان هاي بسيار به بار مي آورد كه طب امروز نيز آثار آن را اثبات كرده است از جمله: احتمال عقيم شدن مرد و زن و ايجاد يك محيط مساعد براي پرورش ميكروب بيماري هاي آميزشي چون سفليس و سوزاك و نيز التهاب اعضاي تناسلي زن و وارد شدن مواد حيض، كه آكنده از ميكروب هاي داخل بدن است، در عضو تناسلي مرد و غير اين ها كه در كتب طب موجود است. لذا پزشكان، آميزش جنسي با چنين زناني را ممنوع اعلام مي دارند ... اصولا خوني كه به هنگام عادت ماهيانه دفع مي شود خوني است كه هر ماه در عروق داخلي رحم براي تغذيه احتمالي جنين جمع مي گردد. زيرا مي دانيم كه رحم زن در هر ماه توليد يك تخمك مي كند: و مقارن آن عروق داخلي رحم به عنوان حالت آماده باش براي تغذيه نطفه مملو از خون مي شود. اگر هنگامي كه تخمك از لوله اي بنام شيپور «فالپ» عبور و وارد رحم مي شود اسپرماتوزئيد كه نطفه مرد است در آنجا موجود باشد تشكيل جنين مي دهد و خون هاي موجود در عروق صرف تغذيه آن مي گردد در غير اين صورت خون هاي موجود بر اثر پوسته پوسته شدن مخاط رحم و شكافتن جدار رگ هاي رحم به صورت حيض از رحم خارج مي شود. از اين سخن روشن مي شود كه چرا آميزش جنسي در اين حال زيان آور و ممنوع است، زيرا رحم زن در موقع تخليه اين خون ها هيچ گونه آمادگي طبيعي براي پذيرش نطفه ندارد و به همين دليل از آن صدمه مي بيند» (تفسير نمونه، ج 2، صص 93-92).
و يكي از صاحب نظران مي نويسد: «در خون رگل (حيض) و زايمان علاوه بر ميكروب هائي كه در خون هاي عادي بدن است ميكروب هاي ديگري هست و ... اصولا نطفه مرد يا اسپرماتوزئيد و تخمدان زن خيلي پاك و عاري از ميكروب است و خداوند اين طور اراده فرموده كه اين محل كه در آنجا يك جسم صغير غير قابل رؤيت براي آدم شدن وجود مي گيرد بري از هر كثافتي باشد. اگر هم اتفاقا ميكروبي بدانجا راه پيدا كرد اسپرماتوزئيدها خود براي دفاع آماده اند و آن را از بين مي برند. اما در موقع حيض، ميكروب هاي بسياري بوسيله خون وارد شده كه اسپرماتوزئيدها قدرت ندارند همه آنها را از بين بردارند و ناچار غلبه با ميكروب مي شود و نطفه ناقص و عليل مي گردد» (فلسفه احكام، ص 258 و 270 به نقل از كتاب اسلام و علم امروز، ص 428).
دراخير توجه به دو نكته لازم است
يك - داشتن عادت ماهيانه يكي از ويژگيهاي جسماني زن و زمينه براي باروري است. دانشمندان علم پزشكي اين فرآيند را جهت آماده شدن زن براي بارداري ضروري مي دانند، دكتر پاك نژاد در اين در اين زمينه مي نويسد، دو نتيجه مهم عادت ماهيانه عبارتند از «آزاد شدن تخمك از تخمدان ها براي به وجود آمدن نسل جديد براي حفظ قانون بقاي نسل و ديگري آماده ساختن «اندومتر» يعني جدار داخلي رحم براي پذيرش مهان تازه واردي كه بايد آن را در خود به نحوي خاص جايگزين سازد.» همو در ادامه به فايده و فلسفه ديگري قاعدگي اشاره كرده مي گويد: «همراه خون و بافت هايي كه در جريان قاعدگي از رحم خارج مي شود،‌ تعداد زيادي «گويچه هاي سفيد» نيز آزاد مي شود، كه وجود اينها و عوامل احتمالي ديگر با وجود برهنه بودن سطح «اندومتر»، رحم را در برابر عفونت ها بسيار مقاوم مي سازد و ارزش حفاظتي زياد است.»(نك: سيدرضا پاك نژاد، اولين دانشگاه و آخرين پيامبر(بهداشت بدن) بي جا، انتشارات ياسر، چاپ اول، 1364، ه.ش، ص118 و 122)
دو- معافيت زن در هنگام قاعدگي از عباداتي كه نياز به وضو، يا تيمم يا غسل دارد، امتنان و تسهيلي است كه خداوند براي زنان مقرر كرده است، زيرا طبيعي است كه آنها در اين وضعيت آرامش، طمأنينه و طهارت لازم را ندارند. از سوي ديگر كمبود عبادت زن در ايام عدات قابل جبران است چون وي مي تواند وقت نماز، خود را پاكيزه نموده و در نمازگاه خد ذكر خداوند گفته و ارتباط معنوي خود را با خدايش حفظ نمايد و روزه ها را قضا كند. بدين ترتيب، عبادت زنان كمتر از مردان نخواهد بود به علاوه اين كه زنها چند سال زودتر از مردان به انجام آيين هاي عبادي صلاحيت و اهليت پيدا مي كنند و در ايام بارداري و بخشي از زمان شيردهي به طور طبيعي عادت ماهانه ندارند به ويژه اينكه خونريزي ماهانه(همان گونه كه ذكر شد) زمينه ساز بارداري و مادر شدن آنهاست كه بدين طريق به مقام والايي نايل مي شوند. پيامبر اكرم(ص) فرمود: « اجر زنانباردارد چون مجاهد في سبيل الله است. زايمان زنان موجب آمرزش گناهان آنان مي گردد و شيردهي بانوان ثواب آزادكردن بنده، در راه خدا را دارد.»(بحار، ج100، ص253)

در مورد سوالات احکام، جهت اطلاع از آخرين استفتائات با دفتر مرجع تقليد خود در تماس باشيد