علت حرام بودن آشاميدن آب از ظرف طلا، چيست؟ آيا از لحاظ علمي از اين نظر كه براي سلامتي انسان ضرر دارد دليلي وجود دارد؟
از نظر علمي يك سري تأثيرات منفي در مورد طلا وجود دارد از جمله :
الف ) تحريكات عصبي ; (ر.ك : بهداشت در اسلام , دكتر احمد صبور اردوبادي )
ب ) ازدياد بيش از حد گلبول هاي سفيد (ر.ك : سالنامه پيام اسلام , سال 1357)
ج) بر اساس تحقيق دانشمندان طلا ونقره جزء فلزات سنگين مي باشد كه موجب انهدام ويتا مين ث ميشود.( دكتر پاك نژاد،اولين دانشگاه واخرين پيامبر ج3)
به هر صورت استعمال ظروف طلاونقره از يك سو نشانه تكبربوده وجامعه طبقاتي راپديد مي اورد وازسوي ديگرباعث ركوداقتصاد ميشود. معقول نخواهد بود كه طلاها به جاي آن كه به صورت سكه هاي رايج درآمده ودرجريان توليد وكار قرار گيرد به شكل ظروف كنار گذاشته شود.شايد اسلام باتوجه به همه اين نكات استعمال ظروف طلا راممنوع دانسته باشد.
لذابايد به اين نكته توجه داشت كه انسان يك موجود ارزشي است نه خاكي و مادي، انسانيت انسان در گرو شكوفايي استعدادهايي است كه خداي متعال به منظور نيل او به مقام شامخ خلافت الهي، به وي ارزاني داشته است. اما حقيقتا راه شكوفايي اين استعدادها چيست؟ آفات و موانع اين راه كدام است؟ تمام اينها در قالب احكام شرعي به عنوان يك لطف الهي بيان شده است. علم متكفل «تندرستي» است و به بعد ارزشي قضايا كاري ندارد در حالي كه دغدغه اصلي من و شما بايد ابعاد ملكوتي و معنوي مان باشد و به «تن» و «علم» در حد يك ابراز و مقدمه نگاه كنيم.
با در نظر گرفتن اين اصل لابد توجه داريد كه بدون شك احكام الهي داراي مصالح واقعي و في نفسه مي باشند; ليكن دريافتن فلسفه آنها توجه به چند نكته ضروري است :
1- آيا بشر مي تواند به فلسفه همه احكام دست يابد؟ قطعا پاسخ اين سؤال منفي است ; زيرا: الف) در متون ديني فلسفه همه احكام ذكر نشده است . ب) احكامي كه فلسفه آنها بيان شده , معلوم نيست كه همه فلسفه هايش ذكر شده است ; بلكه چه بسا فلسفه هاي بي شماري در مورد يك حكم وجود دارد; ولي شارع مقدس به طور گزينشي برخي از آنها را يادآور شده است . ج ) علوم بشري نيز قادر به كشف برخي از حكمت ها و فلسفه هاي احكام مي باشند, نه همه آنها. بنابراين انتظار دانستن فلسفه همه احكام به طور جامع و كامل انتظاري فراتر از توان علمي و تنگناهاي دانش بشري است .
2- فلسفه احكام محدود به حكمت هاي مادي و فيزيكي - كه در قلمرو علوم تجربي قرار مي گيرند - نيست ; بلكه در بسياري از موارد علت يا حكم نهايي برتر و بالاتر دارند كه از حوزه تحقيق و آزمون علمي و تجربي نيز بيرون است . در مثل علوم بشري از خواص بهداشتي روزه سخن به درازا گفته اند, ولي قرآن مجيد بر نكته اساسي تري انگشت مي گذارد و آن ((تقوايابي )) است و شايد علت اين كه قرآن به نكات بهداشتي آن اشاره نكرده است اين باشد كه اساسا امت اسلامي را متوجه اهداف فروتر و در سطح پايين نكند, بلكه همواره به سوي ارزش هاي متعالي و برين سوق دهد.
3- يكي از علل ناگفته نهادن فلسفه بخشي از احكام , اين است كه جامعه را از فلسفه گرايي افراطي و تعبدگريزي دور و پيراسته سازد; زيرا فلسفه گرايي و تعبد گريزي پرورش دهنده نوعي شرك خفي و خردبسندگي و دين ستيزي است , لذا بايد توجه داشت كه احكام الهي را به جهت انجام حكم خداوند انجام مي دهيم , نه به خاطر فلسفه و حكمت نهفته آن , و اين خود برترين حكمت حكم ها است .
بنا بر اين، اولاً، فلسفه همه احكام و جزئيات آنها به طور تفصيلى روشن نيست و آگاهى از آن دانشى فراتر از تنگناهاى معارف عادى بشرى مى طلبد. ليكن به طور اجمالى روشن است كه همه احكام الهى تابع مصالح و مفاسد واقعى در متعلق آنهاست. بنابراين در صورتى كه فلسفه حكمى را بالخصوص ندانيم بنابر قاعده كلى فوق از آن بايد پيروى كرد. زيرا يقين به وجود مصلحتى در آن هست هر چند بر ما ناشناخته باشد.
ثانيا، در جست و جوى فلسفه احكام نبايد هميشه به دنبال علوم تجربى رفت و دليلى مادى و فيزيولوژيك برايش جست و جو نمود. اين فرايند كه همواره در پى يافتن مصلحت يا مفسده اى طبى يا... باشيم برخاسته از نگرشى مادى گرايانه است. در حالى كه بسيارى از احكام مصالحى معنوى دارند كه در حوزه هيچ يك از علوم بشرى قابل تحقيق نيست و آنها با متد تجربى خود قادر به حكمى نفيا يا اثباتا پيرامون آن نيستند و يا اگر نظرى بدهند بسيار سطحى است و چه بسا مسأله، حكمتى برتر و بالاتر داشته باشد.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن