مي خواهم بدانم پوشش و حجاب حضرت زهرا(سلام الله عليه) به چه شکلي بوده است؟ چادر ايشان به چه شکلي بوده؟ آيا حضرت زهرا(سلام الله عليه) بيرون منزل صورت خود را با پوشيه مي پوشاندند؟
اسناد و شواهد متعددي از کيفيت پوشش حضرت زهرا(سلام الله عليه) وجود دارد که نشان مي دهد؛
1. حجاب آن حضرت شبيه چادر و عباي کنوني بوده،
2. ايشان يک مقنعه داشتند که با آن سر و گردن و گلو و سينه خود را مي پوشاندند،
3. ايشان با برقع (پوشيه) صورت خود را هم مي پوشانده اند،
4. با نامحرمان در نهايت عفاف و حيا برخورد مي نمودند.
که در اينجا به نمونه هاي تاريخي که در اين زمينه آمده مي پردازيم:
1. استفاده ايشان از چادر
محدث نوري ضمن بيان يک رخداد تاريخي، شيوه پوشش حضرت فاطمه(سلام الله عليه) را اين گونه نقل کرده است:
«فَلَبِسَتْ فَاطِمَةُ(سلام الله عليه) شَمْلَةً مِنْ صُوفٍ قَدْ خِيطَتْ اثْنَيْ عَشَرَ مَکَاناً بِسَعَفِ النَّخْل»[ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 3، ص 273.]؛ «حضرت زهرا چادري از پشم پوشيده بود که دوازده قسمت آن با ليف خرما دوخته شده بود».
در مورد ديگري نقل شده است:
«دَعَا رَسُولُ اللَّهِ(صلي الله عليه و آله و سلم) فَاطِمَةَ(سلام الله عليه) وَ کَانَتْ إِذَا سَمِعَتْهُ أَجَابَتْهُ فَأَجَابَتْهُ فِي عَبَاءَةٍ مُحْتَجِزَةٍ بِنِصْفِهَا وَ النِّصْفُ الْآخَرُ عَلَي رَأْسِهَا»[ مکارم الأخلاق، ص 106.]؛ «پيغمبر(صلي الله عليه و آله و سلم) فاطمه را صدا کرد. حضرت زهرا(عليه السلام) آمد در حالي که عبايي به برداشت که نصف آن را بکمر بسته و نصف ديگر را به سر انداخته بود.»
در روايت ديگر نقل شده که پيامبر(صلي الله عليه و آله و سلم) در بيماري که منجر به وفات حضرت شد، از ابوذر درخواست مي کند که فاطمه زهرا(سلام الله عليه) را با خبر کند. ابوذر شيوه پوشش حضرت زهرا(سلام الله عليه) را اين گونه گزارش کرده است.
«فَلَبِسَتْ جِلْبَابَهَا وَ خَرَجَت »[ بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج 36، ص 288.]؛ «جلباب و چادر خود را پوشيد و از منزل خارج شد».
2. استفاده از مقنعه
يکي از حوادثي که بيانگر چگونگي حجاب حضرت فاطمه(سلام الله عليه) در بيرون از منزل مي باشد، نحوه و روش آمدن ايشان به مسجد براي دفاع از فدک است. وقتي ابوبکر و عمر تصميم گرفتند حضرت را از فدک محروم کنند ايشان با شکل خاصي از حجاب و پوشش براي دفاع از حق ولايت از منزل به مسجد آمدند:
«لَاثَتْ خِمَارَهَا عَلَي رَأْسِهَا وَ اشْتَمَلَتْ بِجِلْبَابِهَا وَ أَقْبَلَتْ فِي لُمَةٍ مِنْ حَفَدَتِهَا وَ نِسَاءِ قَوْمِهَا تَطَأُ ذُيُولَهَا»[ الإحتجاج علي أهل اللجاج، ج 1، ص 97.]؛ «هنگام خروج از منزل مقنعه را محکم به سر بست و جلباب و چادر خود را به گونه اي به تن کرد که تمام بدن ايشان را پوشانده بود و گوشه هاي آن به زمين مي رسيد. در حالي که همراه گروهي از نزديکان و زنان قوم خود بود به سوي مسجد حرکت کرد».
3. استفاده از روپوش صورت
در گزارش نقل شده است:
«فَتَجَلْبَبَتْ بِجِلْبَابِهَا وَ تَبَرْقَعَتْ بِبُرْقِعِهَا وَ أَرَادَتِ النَّبِيَّ(صلي الله عليه و آله و سلم) »[ علل الشرائع، ج 1، ص 163.]؛ «فاطمه(سلام الله عليه) وقتي مي خواست از خانه خارج شود و نزد پيامبر برود چادر به سر نمود و برقع (روبنده و پوشيه) انداخت ».
برقع در اين روايت همان پوششي است که خانم ها بر روي صورت خود استفاده مي کنند.
4. نحوه برخورد با نامحرم
از بارزترين روايات نقل شده در اين خصوص مي توان به روايت ذيل اشاره نمود:
شخصي که نابينا بود از حضرت فاطمه اجازه خواست تا به حضور او برود، حضرت فاطمه اجازه داد ولي در طول ملاقات حجاب بر سر داشت.
پيامبر خدا(صلي الله عليه و آله و سلم) به او فرمود: چرا حجاب در بر نمودي در حالي که او تو را نمي ديد؟
حضرت فاطمه گفت: «يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَکُنْ يَرَانِي فَإِنِّي أَرَاهُ وَ هُوَ يَشَمُّ الرِّيح »[ دعائم الإسلام، ج 2، ص 214.]؛ «اگر او مرا نمي بيند، من او را مي بينم، و او بوي تن مرا نيز حسّ مي کند.» پيامبر فرمود: شهادت مي دهم که تو پاره اي از وجود من هستي.
اينها تنها نمونه هايي از نحوه پوشش حضرت زهرا(سلام الله عليه) بود که با توجه به اين روايات معلوم مي شود آن حضرت در رعايت اين امور مقيد بوده اند.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن