آيا شيعيان و منتظران ظهور، علاوه بر وظايف فردي و ديني، تكاليف سياسي و اجتماعي نيز دارند؟ يعني، بايد در اجتماع و صحنه سياست نيز اقداماتي انجام دهند كه شايسته عنوان «منتظر واقعي» باشند؟
آرى، عرصه سياست و اجتماع، مهم ترين ميدان بروز و ظهور بايسته هاى انتظار و مؤثرترين زمينه در جهت تحقق اهداف امام زمان(عج) در عصر غيبت و قبل از قيام ايشان است. بعضى از وظايف و بايسته هاى سياسى و اجتماعى منتظران امام زمان(عج) عبارت است از:

مبارزه و امر به معروف و نهى از منكر
علاقه مندان و ياوران حضرت مهدى(عج)، هيچ گاه نبايد سيره و روش پيامبر«ص» و اهل بيت او را فراموش كنند ؛ بلكه بايد همواره آن را در نظر داشته و آماده پيوستن به قيام جهانى حضرت مهدى(عج) باشند و در عين حال خود عليه ظلم و ستم و فساد، مبارزه كنند.
رسول گرامى اسلام فرمود: «لا يزالونَ قومٌ من امّتى يُقاتلون على الحقّ ظاهرين الى يوم القيامة»؛ نهج الفصاحه، ج 2، ص 516 ؛ منتخب الاثر، ص 514. ؛ «همواره گروهى از امت من تا روز رستاخيز، پيروزمندانه در راه حق نبرد مى كنند».
در روايات به نمونه اى از منتظران و شيعيان واقعى امام«ع» در عصر غيبت اشاره شده كه عليه ظلمت و فساد قيام مى كنند و راه امامان خود را تداوم مى بخشند و جانشين ولى عصر(عج) در روى زمين هستند.
امام صادق«ع» مى فرمايد: «فيَجعَلُ اللّه قم و اهلَها قائمين مقام الحجّة»؛ منتخب الاثر، ص 443. ؛ «خداى تبارك و تعالى، قم و اهل قم را قائم مقام حجّت قرار مى دهد» و نيز «قم به اين جهت قم ناميده شده كه اهل آن در محضر قائم آل محمّد(عج) گرد مى آيند و با او قيام مى كنند و از يارى او منحرف نمى شوند» همان، ص 485..
. حق خواهى و حق مدارى
تاريخ، صحنه حضور و نزاع دو گروه حقّ و باطل و دو انديشه طغيان گرى و حق گرايى است ؛ راه حقّ و صلاح، راه پيامبران و صالحان و راه باطل و كفر، راه شياطين و سردمداران زر و زور و تزوير است. اين دو گروه و نبرد ميان آنها، هميشه در جامعه بوده و همه منتظران واقعى امام زمان(عج)، بايد پيرو و طرفدار حق و مخالف و دشمن باطل باشند. با ظهور حضرت مهدى(عج)، جهان شاهد مصاف نهايى حق و باطل و پيروزى و غلبه حق به رهبرى آن حضرت خواهد بود و منتظران ظهور نيز در هر حال بايد براى چنين مصافى آماده باشند و خود نيز بايد حق و حق خواهى را محور و مدار برنامه ها و فعاليت هايشان قرار دهند.
رسول خدا«ص» در اين زمينه مى فرمايد: «لا تَزالُ طائفة مِن اُمّتى على الحَقّ ظاهرين حتّى يأتى امرُ اللّه»؛ نهج الفصاحه، ج 2، ص 516 ؛ منتخب الاثر، ص 514 ؛ بحارالانوار، ج 51، ص 52. ؛ «گروهى از امت من همواره حق را آشكار مى كنند تا فرمان خدا (امر ظهور) فرا رسد».
حضرت على«ع» نيز مى فرمايد: «واللّه ما يكونُ ما تأملون حتّى يهلِك المبطلون و يضمحلّ الجاهلون و يأمن المتّقون...»؛ نهج البلاغه، ج 1، ص 198 ؛ الغيبة طوسى، ص 279. ؛ «به خدا سوگند! آنچه آرزو مى كنيد، تحقّق نمى يابد، مگر هنگامى كه باطل از بين رود و نادان ها نابود شوند و پرهيزگاران، آرامش خود را باز يابند...».
استقامت و ايستادگى در سختى ها
«انتظار ظهور»، يكى از بزرگ ترين عوامل پايدارى، استقامت و مقاومت در برابر سختى ها و مشكلات عصر غيبت است. انتظار مسلمانان - به ويژه شيعيان - را در برابر ظلم ها، فسادها، زورگويى ها و انواع بلاها و سختى ها، ثابت و پا برجا نگه مى دارد و به آنان دل و جرأت مى دهد تا در برابر تهديدها، تطميع ها و سخت گيرى هاى دشمنان اسلام، خود را نبازند و از هيچ چيز و هيچ كس نهراسند.
پيامبر اكرم«ص» به مسلمانان صدر اسلام فرمود: «بعد از شما قومى خواهد آمد كه پاداش هر يك از آنها برابر پاداش پنجاه نفر از شما است». گفتند: اى رسول خدا! مگر نه اين است كه ما در حضور شما، در بدر و احد و حنين شركت كرديم و قرآن در ميان ما نازل شد؟! فرمود: «اگر آنچه بر آنها روى خواهد داد، بر شما روى مى داد ؛ شما نمى توانستيد چون آنها صبر و شكيبايى را پيشه خود سازيد» منتخب الاثر، ص 515 ؛ الغيبة طوسى، ص 275..
و نيز فرمود: «... برادران من كسانى اند كه در آخرالزمان مى آيند و نديده، به من ايمان مى آورند... استقامت هر يك از آنها در دين خود، از كندن خارهاى گَوَن در شب تاريك و به دست گرفتن آتش گداخته، سخت تر است. آنها مشعل هاى هدايت اند كه خداوند آنان را از فتنه هاى تيره و تار، نجات مى بخشد» بحارالانوار، ج 52، ص 124..
امام حسين«ع» نيز در اين باره مى فرمايد:
«... امّا الصابر فى غيبته على الاذى و التكذيب، بمنزلة المجاهد بالسيف بين يدى رسول اللّه»؛ همان، ج 51، ص 133. ؛ «... كسانى كه در زمان غيبت او در مقابل آزار و تكذيب، استقامت مى كنند، مانند كسانى اند كه در حضور رسول خدا شمشير زده اند».

كسب آمادگى براى ظهور
امام صادق«ع» نيز فرموده است: «هر يك از شما بايد براى خروج حضرت قائم (سلاحى ) مهيّا كند - هر چند يك تير باشد - خداى تعالى هرگاه بداند كسى چنين نيتى دارد، اميد آن است كه عمرش را طولانى كند تا آن حضرت را درك كند (و از ياران و همراهانش قرار گيرد الغيبة النعمانى، ص 321، ح 10
پس براى ظهور حضرت مهدى(عج) و يارى آن حضرت، بايد در هر لحظه اى آماده بود و خود را مهيّا نگه داشت و اين شامل آمادگى نظامى، جسمانى و... مى شود ؛ اما مهم تر از همه آمادگى فكرى، علمى و سياسى در عصر غيبت است.
اتحاد و همدلى
مهم ترين چيزى كه در عصر غيبت واجب است، يكپارچگى و اتحاد شيعيان و پاى بندى به عهدشان با امام زمان(عج) است. هرگونه اخلال در صفوف متحد منتظران، منافى با وظايف دينى آنان و كمك به دشمنان آن حضرت است.
امام(ره) در توقيع معروف خود به شيخ مفيد(ره) مى نويسد: «ولو انّ اشياعنا - وفقهم الله لطاعة - على اجتماع من القلوب فى الوفاء بالعهد عليهم لما تأخّر عنهم اليمن بلقائنا و لتعجلت لهم السعادة بمشاهدتنا على حق المعرفة منهم بنا»؛ بحارالانوار، ج 53، ص 177، ح 8. ؛ «اگر شيعيان ما - كه خداوند به اطاعت خويش موفقشان بدارد - در وفا به پيمانى كه با ما دارند، يكپارچه مى شدند و هرگز از ميمنت ملاقات ما محروم نشده و ظهور ما به تأخير نمى افتاد و البته سعادت حضور در محضر ما، با معرفتى حقيقى هر چه زودتر نصيبشان مى شد».

رعايت حقوق ديگران
از مهم ترين امور در زندگى محبّان و منتظران قائم(عج) رعايت حقوق برادران و مسلمانان و كمك به آنان است. انسان منتظر، نمى تواند به گونه اى زندگى كند كه حقوق ديگران بر عهده اش باشد و در عين حال خود را دوستدار و منتظر مهدى موعود بداند؟!
امام باقر«ع» به جابر جعفى فرمود: «اى جابر! آيا كسى كه ادعاى تشيّع مى كند، براى او اين قول كه دوست اهل بيت هستم، كافى است؟! سوگند به خدا، شيعه ما نيست، مگر كسى كه پرهيزگار بوده و اطاعت از خداوند كند. شيعيان ما را به اين صفات بشناسيد: تواضع، خشوع، امانت دارى، بسيار در ياد خدا بودن... اى جابر! به ولايت و دوستى ما، جز از راه عمل و پرهيزگارى نمى توانى برسى كافى، ج 3، ص 74.».
به همين جهت امام صادق«ع» وظايف شيعيان را در رابطه با برادران مسلمان خود، چنين معرّفى مى كند: آنچه را براى برادر مسلمانت دوست بدارى كه براى خودت دوست مى دارى ؛ از خشمگين كردن برادر مسلمان دورى كنى و آنچه را كه مورد رضايتش است، انجام دهى و اوامرش را اطاعت كنى ؛ چشم و راهنما و آيينه او باشى و... وقتى چنين كردى، دوستى خود را، به دوستى او و دوستى او را به دوستى خود پيوند داده اى كافى، ج 2، ص 169.».
نتيجه اينكه علاقه مندان و ياران امام مهدى(عج)، بايد كاملاً خود را وظيفه شناس و پايبند به اسلام و متعهّد و مسئول بدانند و همواره مراقب احوال و كارهاى خود باشند و از انحرافات دورى جسته و پناه به خدا ببرند و مو به مو احكام اسلام را عمل نمايند تا شايستگى سربازى آن حضرت را پيدا كنند ر.ك: محمد مهدى اشتهاردى، حضرت مهدى(عج) فروغ تابان ولايت، ص 259 و 260..
اطاعت از نايبان امام«ع»
عصر غيبت، دوران پنهان زيستى امام و عدم دسترسى به او است ؛ در اين صورت براى اخذ احكام و تعاليم دينى و عمل به وظايف و تكاليف سياسى، اجتماعى و عقيدتى، بايد به نايبان عام آن حضرت مراجعه كرد و به ولايت و رهبرى آنان گردن نهاد. فقها و علما، به عنوان جانشينان امام معصوم«ع»، راهبران جامعه و هاديان امت و محل رجوع مردم هستند و احكام دينى را با اجتهاد و تفقه خود، به آنان ابلاغ مى كنند.


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن