در مورد چيستي «خداوند»، توضيح دهيد. قرآن چگونه خدا را معرفي کرده است؟
قرآن کريم در پي آن است که خداوند را به کامل ترين وجه از طريق اسما و صفاتش، به انسان بشناساند. از ديدگاه قرآن، خداوند گشايش بخش و دانا،[ بقره (2)، آيه 115.] سريع ترين حساب گر، زنده و پاينده،[ انعام (6)، آيه 62 و طه (20)، آيه 111.] والا، بزرگ و داراي حقيقت،[ لقمان (31)، آيه 30.] صاحب شکوه و ارجمندي[ الرحمن (55)، آيه 27.] و بي نياز است.[ اخلاص (112)، آيه 2.]
آنکه دولت آفريد و دو سرا ملک دولت ها چه کار آيد ورا[ مثنوي، دفتر اول، بيت 3143.]
از نظر قرآن خداوند، «متعال» است[ طه (20)، آيه 114.] ؛ يعني، او از هر چه در وهم ما آيد، بالاتر
است و هرگز ما نمي توانيم حقيقت او و جمال و جلال او را - آن گونه که هست - در يابيم.[ انعام (6)، آيه 100.]
اي برون از وهم و قال و قيل من خاک بر فرق من و تمثيل من[ مثنوي، دفتر پنجم، بيت 3318.]
خداوند، يکي است و جز او خدايي نيست؛[ آل عمران (3)، آيه 18.] او يکتا و يگانه است[ اخلاص (112)، آيه 1 و نحل (16)، آيه 15.] و هيچ چيز مثل و مانند او نيست.[ شوري (42)، آيه 11.]
او پادشاه راستين جهان هستي، پاک از هر عيب، سلامت بخش، مراقب بر همه چيز، عزيز، اصلاح گر، ترميم کننده و شايسته بزرگي است[ حشر (59)، آيه 23.] و او بر همه چيز قادر و توانا است.[ بقره (2)، آيه 284.]
گفت صوفي قادر است آن مستعان که کند سوداي ما را بي زيان
آن که آتش را کند ورد و شجر هم تواند کرد اين را بي ضرر
آن که گل آرد برون از عين خار هم تواند کرد اين دي را بهار
آن که زو هر سرو آزادي کند قادر است ار غصه را شادي کند[ مثنوي، دفتر ششم، ابيات 1739 - 1742.]
او خدايي است «بخشنده و مهربان» و اين دو صفت، چنان در او متجلّي است که تمامي سوره هاي قرآن را با آن آغاز کرده است: (بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ) و آن چنان خدايي است که مهرباني و بخشايش را بر خود فرض کرده است.[ انعام (6)، آيه 12.]
خداوند، در غايت بزرگي و عظمت است؛ اما به انسان از رگ گردن نزديک تر مي باشد و حتي وسوسه هاي نفس او را نيز مي داند.[ ق (50)، آيه 16.]
آنچه حق است اقرب از حبل الوريد تو فکنده تير فکرت را بعيد
اي کمان و تيرها برساخته! صيد نزديک و تو دور انداخته[ مثنوي، دفتر ششم، ابيات 2253 و 2354.]
او خدايي است آمرزنده و نيرومند،[ غافر (40)، آيه 3؛ انفال (8)، آيه 8.] توبه پذير،[ آل عمران (3)، آيه 8.] دوستدار،[ بروج (85)، آيه 14.] داراي نعمت،[ غافر (40)، آيه 3.] داراي رحمت،[ انعام (6)، آيه 123.] بسيار توبه پذير[ بقره (2)، آيه 37.] و داراي فضل بزرگ.[ آل عمران (3)، آيه 74.]
وِزْر او و صد وزير و صد هزار نيست گرداند خدا از يک شرار
پرورد در آتش ابراهيم را ايمني روح سازد بيم را
از سبب سوزيش من سودايي ام در خيالاتش چو سوفسطايي ام[ مثنوي، دفتر اول، ابيات 544، 547 و 548.]
خداوند، آفريننده جهان هستي و آسمان ها و زمين،[ حشر (59)، آيه 24؛ انعام (6)، آيه 14.] صاحب اختيار، مالک و مدبّر همه شئون و پروردگار همه عالميان[ فاتحه (1)، آيه 2.] است. او هيچ شريکي ندارد، نه در آفرينش و سلطنت و نه در ربوبيّت، حکم کردن، شفاعت و هيچ کمالي ديگر.[ انعام (6)، آيات 162، 164 و 57؛ زمر(39)، آيه 44.]
غير از خداوند، هرکس نصيب و بهره اي از «کمال» دارد، از او وام گرفته است.[ فاطر (35)، آيه 15.]
اي همايي که همايان فرخي! از تو دارند و سخاوت هر سخي
اي کريمي که کرم هاي جهان! محو گردد پيش ايثارت نهان
اي لطيفي که گل سرخت بديد! از خجالت پيرهن را بر دريد[ مثنوي، دفتر پنجم، ابيات 4090 - 4092.]
دست رحمت و قدرت الهي، گشوده است و هرگونه که بخواهد مي بخشد و روزي مي دهد.[ مائده (5)، آيه 64.] هر جا که باشيم، او با ما است و به آنچه مي کنيم، دانا است.[ حديد (57)، آيه 4.] در واقع به هر جا روي کنيم، خدا آنجا است.[ بقره (2)، آيه 115.]
گر به جهل آييم، آن زندان اوست ور به علم آييم، آن ايوان اوست
ور به خواب آييم، مستان وييم ور به بيداري به دستان وييم
ور بگرييم، ابر پر زرق وييم ور بخنديم، آن زمان برق وييم
ور به خشم و جنگ عکس قهر اوست ور به صلح و عذر، عکس مهر اوست[ مثنوي، دفتر اول، ابيات 1510 - 1513.]
او خدايي است که دعاها را مي شنود و اجابت مي کند.[ غافر (40)، آيه 60.]
اي دهنده عقل ها! فريادرس تا نخواهي تو نخواهد هيچ کس
هم طلب از توست وهم آن نيکويي ما که ايم؟ اوّل تويي، آخر تويي
هم بگو تو، هم تو بشنو، هم تو باش ما همه لاشيم با چندين تراش[ مثنوي، دفتر ششم، ابيات 1438 - 1440.]


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن