ابدي بودن واجب الوجود، چگونه اثبات مي شود؟ آيا واجب الوجود، مي تواند خود را معدوم کند؟
صفات واجب الوجود
از مفهوم «واجب الوجود»، ازلي و ابدي بودن و در يک کلام سرمدي بودن خداوند اثبات مي شود؛ زيرا واجب الوجود نيازي به علت ندارد و او علت براي وجود ممکنات است. از اينجا دو صفت براي واجب الوجود اثبات مي شود:
يکم. «بي نيازي» او از هر موجود ديگري؛ زيرا اگر کمترين نيازي به موجود ديگري داشته باشد، آن موجود ديگر، علت او خواهد بود و در جاي خود تبيين شده که معناي علت همين است که موجود ديگري، نيازمند به او باشد.
دوّم. موجودات ممکن الوجود، معلول و نيازمند به اويند و او نخستين علت، براي پيدايش آنها است.
با استفاده از اين دو مطلب مي گوييم: اگر موجودي معلول و نيازمند به موجود ديگري باشد، وجودش تابع آن خواهد بود و با مفقود بودن علتش، به وجود نخواهد آمد. به ديگر سخن، معدوم بودن موجودي در برهه اي از زمان، نشانه نيازمندي و ممکن الوجود بودن آن است و چون واجب الوجود، خود به خود وجود دارد و نيازمند هيچ موجودي نيست، هميشه موجود خواهد بود. بدين ترتيب دو صفت براي واجب الوجود اثبات مي شود: يکي ازلي بودن؛ يعني، در گذشته، سابقه عدم نداشته است و ديگري ابدي بودن؛ يعني، در آينده نيز هيچ گاه معدوم نخواهد شد. بنابراين هر موجودي که سابقه عدم يا امکان زوال داشته باشد، واجب الوجود نخواهد بود.[ آموزش عقايد، ج 1 و 2، ص 84 و 85.]
با دقت در اين مطالب، روشن مي شود که ممکن نيست واجب الوجود، خود را معدوم سازد؛ چرا که وجودِ او ضروري و حتمي است و اگر بخواهد اين ضرورت را از خود بگيرد، انقلاب در ذات لازم مي آيد و اين با واجب الوجود بودن او ناسازگار است. به عبارت ديگر واجب الوجود؛ يعني، چيزي که عدمش محال است. پس اگر بشود خود را معدوم سازد؛ يعني، عدمش ممکن است و چيزي که عدمش ممکن باشد، «ممکن الوجود» است؛ نه «واجب الوجود».


فصل سوم: خدا و آفريده ها


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن