در آيات آمده است که خداوند گمراه مي کند؛ آيا اين درسته؟
نخست بايد دانست؛ هدايت خداوند فراگير و چندگونه است، هدايت اوليه که همگاني و به طور تکويني همه موجودات را شامل مي شود چنان که خداوند مي فرمايد:
«الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى»[ طه (20)، آيه 50.]؛
«[خداوند] کسي است که همه موجودات را به بهترين صورت آفريد و سپس هدايت کرد».
و هدايت تشريعي اوليه که شامل همه انسان ها مي شود. چنان که درباره نزول قرآن مجيد مي فرمايد:
«هُدًى لِّلنَّاسِ»[ آل عمران (3)، آيه 4.]؛
«و هدايت پاداشي ثانويه که ويژه پرواپيشگان است».
«أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»[ بقره (2)، آيه 5.]؛
«[پروا پيشگان] آنان بر هدايت (ويژه اي) از سوي خداوندند و آنان همانا رستگارانند».
و اما گمراهي خداوند ابتدايي و همگاني نيست بلکه شامل کساني مي شود که لياقت و قابليت هدايت را از دست داده اند و از گروه کافران و فاسقان شده اند. چنان که در قرآن مجيد مي خوانيم:
«وَ أَمَّا الَّذينَ کفَرُوا فَيقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً يضِلُ بِهِ کثيراً وَ يهْدي بِهِ کثيراً وَ ما يضِلُ بِهِ إِلاَّ الْفاسِقينَ»[ بقره (2)، آيه 26.]؛
«و امّا آنها که راه کفر را پيموده اند، (اين موضوع را بهانه کرده) مي گويند: «منظور خداوند از اين مثل چه بوده است؟!» (آري،) خدا جمع زيادي را با آن گمراه مي کند و گروه بسياري را هم با آن هدايت مي کند؛ و گمراه نمي کند مگر فاسقان را».
پس چنين نيست که خدا کسي را به طور ابتدايي گمراه نمايد؛ بلکه خداوند در ابتدا هر دو راه سعادت و شقاوت را نشان مي دهد، آن گاه هر کس در هر کدام از راه ها قدم نهاد، سزاوار پاداش و يا مجازات خواهد بود. خداوند متعال فرمود:
«في قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ بِما کانُوا يکذِبُون »[ بقره (2)، آيه 10.]؛
«در دلهاي آنان (منافقان) يک نوع بيماري است؛ پس خداوند بر بيماري آنان افزوده؛ و به خاطر دروغ هايي که مي گفتند، عذاب دردناکي در انتظار آنهاست».
پس بايد مراقب بود که غرض ورزانه و لجوجانه و تهاجم کنان با آيات خدا برخورد نکرد، چرا که اگر کسي چنين کند، طبق قوانين تکويني خدا، محال است بتواند حقيقت آيات را دريابد. لذا خداوند متعال فرمود:
«وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنينَ وَ لا يزيدُ الظَّالِمينَ إِلاَّ خَساراً»[ اسراء (17)، آيه 82.]؛
«و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است براي مؤمنان، نازل مي کنيم؛ و ستمگران را جز خسران(و زيان) نمي افزايد».
همچنين در برخي آيات تصريح نمود که چون آنها دل بيمار يا طغيان گراند، از درک هدايت محروم مي شوند.
«اللَّهُ يسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يمُدُّهُمْ في طُغْيانِهِمْ يعْمَهُونَ»[ بقره (2)، آيه 15.]؛
«خداوند آنان را استهزا مي کند؛ و آنها را در طغيانشان نگه مي دارد، تا سرگردان شوند».


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن