آداب خوردن و خوابيدن از نظر اسلام را ذكر نماييد؟
براى اين كه انسان در هنگام خواب هم غافل از خداوند نباشد، راه هايى توصيه شده است كه برخى از آنها عبارتند از: 1- با وضو خوابيدن، 2- رو به قبله خوابيدن، 3- دعاهايى كه هنگام خواب مستحب است خوانده شوند مثل خواندن سه مرتبه سوره اخلاص يا خواندن آيةالكرسى يا خواندن تسبيحات حضرت زهرا، 4- از همه مهم تر كنترل اعمال و افكار در طول روز؛ زيرا تخيلات و مشغوليت هاى ذهن آدمى در طول روز تأثير مستقيم و فراوان بر روح هنگام خواب دارد، به طورى كه حتى بسيارى از خواب ها كه انسانها مى بينند ناشى از ذهنيت ها و فعاليت هاى طول روز آنها است. براى آگاهى بيشتر ر.ك: حاشيه مفاتيح الجنان، آداب خواب. هر اندازه انسان در بيدارى خداى گونه تر باشد و از چنگ شيطان و دام هاى فكرى خيالى وعملى او بگريزد در خواب نيز از دستبرد او دورتر است. قرائت آيه 11 سوره مجادله در اين زمينه توصيه شده است.
همچنين دررابطه با آداب خوردن وآشاميدن توجه شما را به مقاله اي در اين زمينه جلب مي كنيم. اميد است براي شما مفيد باشد:
آداب خوردن و آشاميدن پيامبر(ص)
چون سفره گسترده مي شد خداي را ياد مي كرد و مي گفت: «بسم الله الرحمن الرحيم. اللهم اجعلها نعمه مشكوره تصل بها نعمه الجنه». بار پروردگارا اين غذا را نعمتي قرار ده كه از عهده شكر آن برآيم و به وسيله آن مرا به نعمت هاي بهشت رهنمون ساز.
و بر سر سفره دو زانو مي نشست و دو پايش را جمع مي كرد, همانگونه كه نماز گذار مي نشيند با اين تفاوت كه زانو روي زانو و روي يك پهلو مي نشست و مي گفت: همانا من بنده ام و همچون بنده مي نشينم و غذا مي خورم.
غذاي داغ نمي خورد و مي گفت: غذاي داغ بركت ندارد خداوند آتش را غذاي ما قرار نداده.
با سه انگشت غذا مي خورد و گاهي از انگشت چهارم كمك مي گرفت و پس از آنكه غذايش را ميل مي فرمود, ظرف غذا را تميز مي كرد و مي گفت: پايان غذا پر بركت است.
چون از غذا خوردن فارغ مي شد خداي را مي خواند و مي گفت:«اللهم لك الحمد اطعمتَ و اشبعتَ و سقيتَ وارويتَ. لك الحمد غير مكفور و مودع و لامستغني عنه». بار خدايا ترا سپاس مي گويم به خاطر آنكه مرا غذا دادي و سيرم ساختي, نوشاندي و سيرابم نمودي. حمد ترا است, حمدي كه كفران نشود, آخرين حمد من نباشد و بي نياز از آن نباشم.
و چون به خصوص نان و گوشت ميل مي كرد, دست هايش را خوب مي شست و آنگاه زيادي آب را به صورتش مي كشيد.
در سه نوبت آب مي نوشيد و در آن سه نوبت سه (بسم الله) و در آخر آنها (الحمدالله) مي گفت و آب را سر نمي كشيد, بلكه به نوعي مي مكيد و چه بسا با يك نفس مي نوشيد تا فارغ مي شد و باقي مانده آن را به كسي كه طرف راستش بود مي داد, هرچند شخص سمت چپ اش مهمتر بود و مي فرمود: سنت بر اين است كه به تو بدهم , اگر تو خواستي به ايشان ايثار مي كني.
داخل ظرف آب نفس نمي كشيد, بلكه هنگام نفس كشيدن دهانش را به سويي مي گرداند.
ظرفي از عسل وشير به حضور آن حضرت آورند, آن را متواضعانه ندانست و ننوشيد و گفت: من حرام اش نمي دانم, ولي افتخار به خوردني هاي دنيوي و حساب فرداي قيامت را نمي پسندم و تواضع را دوست دارم؛ زيرا هر كسي براي خدا تواضع كند, خداوند او را بلند گرداند.
در خانه از دختر بالغ با حيا تر بود, از اهل خانه غذا نمي خواست و اظهار تمايل هم نمي كرد. اگر غذائي مي آوردند, مي خورد و آنچه مي دادند, قبول مي كرد و هر نوشيدني كه بود مي نوشيد و فراوان اتفاق مي افتاد كه خود بر مي خواست و براي خويش خوردني يا نوشيدني مي آورد.
پيش از خوردن دستانش را مي شست يا وضو مي گرفت و مي فرمود: خجستگي و بركت غذا در وضوي پيش و پس از خوردن آن است.
هنگام غذا خوردن با تواضع روي زمين مي نشست و به چيزي تكيه نمي زد, تا جايي كه امكان داشت تنها غذا نمي خورد و مي فرمود: بهترين غذا آن است كه دست هاي زيادي به طرف آن دراز شود, براي خوردن دورهم جمع شويد, خجستگي و بركت در اين كار است.
بر سر سفره از آن قسمت غذا كه جلوي خودش بود مي خورد اما وقتي خرما ميل مي كرد آن را از جاهاي مختلف ظرف انتخاب مي نمود.
انتخاب خوردني ها
بهترين ميوه ها در نظر آن حضرت خرماي تازه, خربزه و انگور بود. خيار را با نمك و خرما را با نان ميل مي فرمود.
بيشتر خوراك آن حضرت آب و خرما بود. شير را باخرما مي آميخت و آن دو را پاكيزه مي ناميد.
كباب ميل مي كرد و بهترين خوراك نزد آن حضرت گوشت بود و مي فرمود: گوشت بر شنوائي انسان مي افزايد. آب گوشت را با گوشت و كدو ميل مي كرد, كدو را دوست داشت و به عاشيه مي گفت: هر گاه خواستي غذائي بپزي كدوي حلوائي بيشتر بريز, زيرا خوردن آن دل غمگين را شاد مي سازد.
خود شكار نمي كرد, ولي گوشت پرنده شكاري را كه برايش مي آورند دوست داشت و ميل مي فرمود.
از گوسفند ذراع و شانه اش را, و همچنين سركه و نوعي خرما به نام «عجوه» رادوست مي داشت و مي فرمود: عجوه از بهشت و شفابخش است.
از سبزيجات كاسني, باذروج(گياهي معطر) و خرفه را دوست داشت و به دليل معاشرت زياد با مردم سير و پياز و تره نمي خورد.
هرگز از غذائي نكوهش نمي كرد, هر غذائي كه برايش فراهم مي نمودند, اگر خوشش مي آمد ميل مي كرد و گرنه ميل نمي كرد.
خامه و سرشير را همواره دوست داشت و مي خورد.
كشمش را در آب خيس مي كرد و مي خورد و آب آن را مي نوشيد.
انار ميل مي كرد و مي فرمود: ميوه هاي نوبر بخوريد و بهترين آن ها انار و ترنج است. انار را سرور ميوه ها مي دانست و هنگامي كه انار مي خورد كسي را با خود شريك نمي ساخت.
مي فرمود: بوي پيامبران و دخترم فاطمه(س) بوي خوش گلابي است. گلابي بخوريد كه بر حافظه مي افزايد و اندوه دل را مي برد و فرزند را زيبا مي گرداند.
خوردن خربزه را توصيه مي كرد و مي فرمود: خربزه راگاز بزنيد. خربزه ميوه اي خجسته, پاكيزه, پاك كننده دهان, تقويت كننده قلب, سفيد كننده دندان و خشنود كننده خداوند است. بوي خوش آن از عنبره, آبش از كوثر و گوشتش از بهشت و لذتش از مينو است. خوردن خربزه عبادت به شمار مي آيد.
از ترنج سبز و سيب سرخ خوشش مي آمد. انگور را گاهي دانه دانه و گاه خوشه آن را در دهان مي گذاشت.
منابع: 1. مجموعه البيضا, فيض كاشاني . 2. سنن النبي, علامه طباطبائي. 3. نگين هستي, حسين سيدي
منابع بيشتر براي مطالعه:
1- طب و بهداشت در اسلام، جواد فاضل
2- آيين جاويدان، محمد خالصى
3- تعاليم بهداشتى اسلام، صفدر صانعى
4- اسلام پزشك بى دارو، احمد امين
5- پژوهش در مبانى عقايد سنتى ايران، ابوتراب نفيسى
6- دين در عصر دانش، گروه نويسندگان
7- فروغ دانش جديد در قرآن و حديث، ك. حقيقى
8- فرهنگ اسلام در اروپا، زيگريد هونكه، مترجم: رهبانى
9- خوردنيها و آشاميدني ها از نظر پيشواى دين، محمد تقى حكيم
10- اسلام بهداشت و تنظيم خانواده، شهيد دكتر پاك نژاد
11- رساله نوين فقهى پزشكى، بى آزار شيرازى
12- اولين دانشگاه آخرين پيامبر، شهيد دكتر پاك نژاد
13- چكيده مقالات دومين همايش مشاوره از ديدگاه اسلام، به كوشش على نقى فقيهى
14- چكيده مقالات اولين همايش بين المللى نقش دين در بهداشت روان، به كوشش انستيتو روانپزشكى ايران.
15- طب الائمه, عبدالله بن بسطام
16- طب النبي , ابي العباس مستغفري
17- طب الرضا يا رساله ذهبيه (كه امام رضا(ع ) به تقاضاي مأمون نوشته اند)
قابل ذكر اين كه مجموعه آن چه در اين كتب و كتاب هاي ديگر در زمينه طب و خواص خوراكي ها از ائمه (ع ) روايت شده است در بحارالانوار, ج 62 و 63 آمده است.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن