اگر در ازدواج موقت فرزندي به دنيا بيايد، شناسنامه و مسائل ديگرش چه مي شود؟

ازدواج موقت ، از نظر تئوريك كاملاً پذيرفته شده است و نه تنها در اسلام ، كه حتى برخى از متفكران بزرگ غربى مانند راسل يكى از راه هاى حل مشكل ازدواج دائمى و ديررس را در دنياى كنونى ، پناه بردن به ازدواج موقت مى دانند . از نظر عملى نيز در نظام جمهورى اسلامى ، اين مسئله مقبول افتاده ليكن فرهنگ اجتماعى ، هنوز پذيراى آن نيست . به عبارت ديگر ، صيغه موقّت نيز نوعى ازدواج است . بنابراين ، هر فرد واجد شرايط مى تواند از شخصى كه او نيز شرايط ازدواج موقت را دارا است ، خواستگارى و براى مدتى موقت مانند چند ساله دوران تحصيل با وى ازدواج كند . متأسفانه غالب افراد ، ازدواج موقت را با كاميابى آنى اشتباه گرفته اند و همين مسئله سبب شده است اين موضوع نتواند در جامعه ما جايگاه حقيقى خود را باز يابد . تبليغات سوئى هم كه بيش از يك قرن در جامعه ما توسط غرب گرايان انجام شده ، در ضمير مردم رخنه كرده است به گونه اى كه گاهى روابط نامشروع ، با تسامح نگريسته مى شود ولى ازدواج موقت ، طورى ديگر معرفى مى گردد . براى حل اين مشكل بايستى تلاش فرهنگى و اجتماعى گسترده اى صورت پذيرد تا جوانان از آسيب شياطين مصون بمانند .
شرايط عقد موقت
عقد موقت يا صيغه ، داراى شرايط زير است : . 1 ازدواج موقت مانند ازدواج دائم ، نياز به خواندن عقد و الفاظ مخصوص دارد و با صرف رضايت قلبى درست نمى شود . . 2 فرق عمده در ازدواج موقت با دائم ، اين است كه در عقد موقت بايد مدت ذكر شود كه آيا مثلاً يك ساعت است يا ده سال . . 3 مقدار مهريه هم بايد در عقد موقّت ، مشخص شود و هنگام خواندن عقد ، ذكر گردد . . 4 اگر دختر باكره بخواهد صيغه شود ، بايد با اذن پدر يا جد پدرى باشد همان گونه كه در ازدواج دائم نيز اين طور است . . 5 در عقد ازدواج موقّت ، بعد از تمام شدن مدت ، زن بايد از مرد جدا شود و عده نگه دارد مگر اينكه عقد ، دوباره تجديد شود . اگر قبل از تمام شدن مدت ، مرد بقيه آن را ببخشد ، ازدواج موقت تمام مى شود اما ازدواج دائم ، فقط با طلاق يا فسخ ، عقد منفسخ مى شود .
5 - فرزندى كه در اين ازدواج به وجود مى آيد با فرزند ازدواج دائمى يكسان است وهيچ گونه تفاوتى با هم ندارند . پدر وظيفه دارد فرزند خويش را مانند فرزندان ازدواج دائم نگهدارى كند نفقه وشناسنامه وتربيت فرزند برعهده اوست و اگر فرضا در چنين موردى پدر از وظيفه خويش كوتاهى كند حاكم شرع بايد دخالت نمايد و او را به مراعات حقوق فرزند خويش ملزم سازد اگر برخى ازمردم نسبت به وظيفه خويش , كوتاهى مى كنند , ربطى به اصل تشريع اين ازدواج نداردچنانكه در ازدواج دائم نيز افرادى پيدا مى شوند كه از وظايف خويش در مورد فرزندو همسر خويش سرباز مى زنند . بديهى است كه اگر ازدواج موقت مانند ازدواج دائم در دفاتر ثبت اسناد , ثبت گردد و به صورت قانونى درآيد مشكلى به وجود نمى آورد و نيز جلوى غالب سوءاستفاده ها هم گرفته مى شود . بنابراين روشن شد كه فرزند ازدواج موقت با فرزند ازدواج دائم در يك رتبه و مقام هستند و از نظر احكام اسلامى نيز با هم فرقى ندارند چنانكه در صدر اسلام برخى ازصحابه و بزرگان از همسران موقت به دنيا آمده بودند و در عين حال كسى نسبت به آنان به نظر تحقير نمى نگريست و در احكام و شخصيت , همسطح با ساير مسلمانان بودند . در ساير آثار حقوقى اين دو نوع ازدواج نيز يكسان مى باشند مثلا در هر دو ازدواج انسان نمى تواندبا مادر و دختر همسر خويش ازدواج كند و آنها با او محرمند . عده اى اين نوع ازدواج را راهى براى سوء استفاده دانسته اند . اين عده هميشه پيرمرد پول دارى را تصور مى كنند كه براى خوش گذرانى ، دخترى را صيغه مى كند و بعد از ارضاى شهواتش ، او را رها مى سازد ، يا مرد زن دارى كه بى اعتنا به خانواده اش هر روز به دنبال يك زيبارويى است كه بتواند او را اسير كند و كام گيرد و . . . ! !
در جواب اين عده همين بس كه همه آزادى هاى قانونى و تأسيس هاى حقوقى ، مى توانند مورد سوء استفاده قرار گيرند براى مثال حق رانندگى كه يك حق مشروع و پسنديده اى است از سوى عده اى به بدترين نحو مورد استفاده قرار مى گيرد و حتى منجر به وارد آمدن خسارت جانى و مالى مى شود . پس بدين ترتيب بايد گفت : حق رانندگى امرى مذموم و پليد است ! ؟ در حالى كه چنين نيست . پس اگر عده اى از اين نهاد حقوقى به جهت سوء استفاده بهره بردارى كنند اين امر خدشه اى به اصل آن وارد نمى كند بلكه ايراد به خود اين افراد يا گريزگاه هاى قانونى و . . . وارد است .
بنابراين نكاح موقّت از نيازهاى ضرورى جامعه اسلامى است ولى اگر اين كار ، بدون اتخاذ تدابير و قانونمندى هاى لازم صورت پذيرد ، بى شك عوارض نامطلوب بهداشتى و روحى براى جامعه در بر خواهد داشت . مسلماً ازدواج موقّت از نظر هزينه و نيازهاى ديگر ، همانند ازدواج دائم نيست و طبيعتاً براى اكثر جوانان قابل دسترسى خواهد بود ولى متأسفانه در حال حاضر چنين زمينه هايى وجود ندارد . ازسوى ديگر اگر به غرايز طبيعى انسان ، به صورت صحيحى پاسخ گفته نشود ، براى اشباع آنها متوجه راه هاى انحرافى خواهد شد زيرا اين حقيقت قابل انكار نيست كه غرايز طبيعى را نمى توان از بين برد و فرضا هم بتوانيم از بين ببريم ، چنين اقدامى عاقلانه نيست و به نوعى ، مبارزه با قانون آفرينش است . بنابراين راه صحيح آن است كه آنها را از طريق معقولى اشباع نموده و از آنها در مسير سازندگى بهره بردارى كنيم . اكنون اين پرسش پيش مى آيد كه در بسيارى از شرايط و محيطها ، افرادى قادر به ازدواج دائم نيستند ، يا افراد متأهل در مسافرت هاى طولانى و يا مأموريت ها با مشكل عدم ارضاى غريزه جنسى روبه رو مى شوند . اين موضوع به خصوص در عصر حاضر به شكل حادترى رخ نموده است چرا كه سن ازدوج ، بر اثر طولانى شدن دوره تحصيل و مسائل پيچيده اجتماعى ، بالا رفته و كمتر جوانى مى تواند در سن پايين يعنى در داغ ترين دوران غريزه جنسى اقدام به ازدواج كند . با اين وضع ، چه بايد كرد ؟ آيا بايد مردم را به سركوب كردن اين غريزه ( همانند رهبان ها و راهبه ها ) تشويق كرد ؟ يا اينكه آنان را در برابر بى بند و بارى جنسى ، آزاد گذاشت و شاهد صحنه هاى زننده بود ؟ و يا آنكه راه سومى را در پيش بگيريم كه نه مشكلات ازدواج دائم را به بار آورَد و نه آن بى بند و بارى جنسى را ؟ « ازدواج دائم » نه در گذشته و نه در امروز ، به تنهايى جواب گوى نيازمندى هاى جنسى همه طبقات مردم نبوده و نيست .
ما بر سر دو راهى قرار داريم : يا بايد « فحشا » را مجاز بدانيم و يا طرح ازدواج موقت را بپذيريم . معلوم نيست آنها كه هم با ازدواج موقت مخالفند و هم با فحشا ، چه جوابى براى اين سؤال دارند ؟ طرح ازدواج موقّت ، نه شرايط سنگين ازدواج دائم را دارد كه با عدم تمكن مالى يا اشتغالات تحصيلى و مانند آن نسازد و نه زيان هاى فجايع جنسى و فحشا را در بر دارد .
1

( 1 ) ناصر مكارم شيرازى ، تفسير نمونه ( تهران ، دار الكتب الاسلاميه ، 1374 ، ج 3 ، ص 341



پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن