از يك سو در روايات آمده كه همه مردم محتاج شفاعت پيامبر و امامان هستند و از سوي ديگر، طبق فرموده قرآن و روايات، تنها كساني كه گناهكار نيستند و يا از گناه توبه كرده اند، اهل بهشت خواهند بود؛ چگونه اين دو با هم قابل جمع است؟
شفاعت پيامبر اكرم و ائمه معصومين(ع) و وساطت آنان در رسيدن رحمت الهى به بندگان، دو گونه است:

يك. شفاعت در جهت آمرزش گنه كاران
اين شفاعت، مخصوص گنه كارانى است كه بدون توبه از دنيا رفته اند. اگر آنان از كسانى باشند كه شرايط شفاعت را در دنيا تحصيل كرده اند، در آخرت از طريق شفاعت اولياى الهى، مورد مغفرت و بخشش الهى قرار مى گيرند. بديهى است انسان هايى كه گناهكار نبوده و مطيع اوامر الهى بوده اند و نيز گنه كارانى كه در دنيا موفق به توبه و جبران گناه خود شده اند، بدون چنين شفاعتى، اهل نجات و بهشت خواهند بود؛ بلكه بر اساس روايات، چنين انسان هايى (مؤمنان)، خود شفيع ديگران خواهند بود. بحار الانوار، ج 8، ص 58، ح 75 و ص 37، ح 15؛ صحيح بخارى، ج 9، ص 159.

دو. شفاعت در جهت ترفيع درجات
دامنه اين شفاعت فراگير است؛ هم شامل گنه كاران مى شود و هم غيرگنه كاران؛ حتى پيامبران را هم در بر مى گيرد. ميزان الحكمه، ج 6، ص 2794، ح 9501. نتيجه آن، ترفيع درجه و رسيدن به مقامات بالاتر است. اين شفاعت - كه تجلّى هم سنخى روحى و همگونى ميان شفيع و شفاعت شونده، در عقايد، اوصاف، گرايش ها و عملكردها است - بدين صورت بروز مى كند كه رسول اكرم(ص) و امامان معصوم آنان را با خود به سوى مقام و رتبه بالاتر كشيده و در رسيدن به لقاى حق و مقام قرب يارى مى دهند. اين جذبه و كشش به سوى بالا، شامل غير گنه كاران و حتى اولياى الهى نيز مى شود؛ زيرا انسان ها از لحاظ عدم دلبستگى و توجّه به غير خدا و درجه خلوص و فناى فى الله، داراى درجات متفاوت اند و انسان هاى كامل (چهارده معصوم) در اوج درجه خلوص و فناى فى الله هستند.
بنابراين انسان ها - هر چند پاك و بى گناه و اهل بهشت هم باشند - گرفتار درجه اى از تعلّقات غيرخدايى هستند. در قيامت، همين وابستگى هاى غيرالهى، مانع از رسيدن به درجات بالاتر است. در اينجا اثر آن وحدت و هم سنخى روحى با انسان هاى كامل جلوه گر مى شود؛ بدين صورت كه كشش و جذبه خاص اولياى الهى، آنان را از كشش هاى غيرالهى، رها كرده و با خود به سوى بالا مى كشد و موجب ترفيع در حالشان مى شود. ر.ك: محمد شجاعى، تجسم عمل و شفاعت، ص 106. به همين جهت در روايات آمده است: همه انسان ها نيازمند شفاعت پيامبر اكرم(ص) و امامان معصوم اند. اين نياز عمومى و همگانى به منظور ترفيع درجات است و منافاتى با پاك بودن از گناه و بهشتى بودن ندارد.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن