اصولا با توجه به مشكلات عديده اي كه افزايش جمعيت دارد چرا اسلام سفارش به تولد بسيار كرده است؟ اگر مقصود اين است كه تعداد مسلمين افزايش يابد آيا اگر تعداد فرزندان كمتر باشد بهتر نمي توان تربيت اسلامي را روي آنها پياده كرد و آيا كيفيت مهمتر از كميت نيست؟
از نظر اسلام انسانها در توليد نسل آزاد هستند و اين اصل اولي در اسلام است منتها در كنار اين اصل آزادي اسلام يك سلسله اصول و قواعدي را وضع كرده است كه اگر به آن اصول و قواعد ما توجه كنيم مسأله تنظيم خانواده و افزايش يا كنترل جمعيت نيز مشخص مي شود.
در اينجا به برخي از اين اصول و قواعد اشاره مي كنيم: 1. «لايكلف الله نفسا الا وسعها؛ خداوند هيچ كس را برانجام كاري كه از توانايي او خارج است موظف نكرده است و تكليف هر كسي به ميزان توانايي اوست».
2. مؤمن و مسلمان بايد عزيز باشد و نبايد بيگانگان خصوصا كفار و مشركين بر جامعه اسلامي سلطه داشته باشند.
3. والدين نسبت به رشد و تعالي و تعليم و تربيت و همچنين تأمين نيازهاي اوليه فرزندانشان (غذا، پوشاك، مسكن، بهداشت جسماني و رواني) مسؤول هستند.
4. هيچ كس حق ندارد به ديگري ظلم كند، ظلم حرام است بلكه همه وظيفه دارند در استقرار عدالت اجتماعي در ابعاد گوناگون تعاون و همكاري داشته باشند با توجه به اصول و قواعد فوق (كه برخي به افراد و برخي به كل جامعه ارتباط دارد) هر كسي موظف است شرايط زندگي و خانواده خودش را به گونه اي تنظيم كند كه هم بتواند پاسخگوي نيازهاي ضروري اعضا خانواده باشد و همه جامعه اين ظرفيت را داشته باشد.
بنابراين والدين حق ندارند بدون در نظر گرفتن توانايي خود و بدون در نظر گرفتن امكانات جامعه بدون رويه و بي حساب به توليد مثل و آوردن فرزند اقدام كنند زيرا هم در مقابل فرزندانشان مسؤولند و هم در مقابل جامعه اي كه بايد امكانات آن به صورت عادلانه توزيع شود بلكه هر كس بايد براساس توانايي خود اعم از توانايي اقتصادي، تربيتي و اخلاقي و... فرزند بياورد طبيعي است كه توانايي افراد مساوي نيست بنابراين نمي توان گفت كه هر خانواده اي فقط يك فرزند يا دو فرزند يا بيشتر بياورد بلكه هر كسي به اندازه توانايي كه دارد مجاز است كه فرزند بياورد.
در نتيجه برخي از خانواده ها حتي ممكن است توانايي تربيت و رشد دادن يك فرزند سالم را نيز به دلايلي نداشته باشند طبعا چنين خانواده اگر فرزند بياورد يا فرزند او دچار معلوليت جسماني يا معلوليت ذهني و يا به دليل ناتوانايي در تربيت او تبديل به يك معضل اجتماعي شود. برخي از خانواده ها نيز كه هم از سلامت جسماني و رواني و هم از توانايي فكري و اقتصادي لازم برخوردارند ممكن است تا چند فرزند را نيز به خوبي بتواند تربيت كنند و تحويل جامعه دهند البته با توجه به اين كه امكانات جامعه نيز محدود است و گاهي اوقات دولت اسلامي بايد براي تأمين نيازهاي اوليه اش در مقابل بيگانگان و غير مسلمانان دست دراز كند و چه بسا آنها از اين نيازي كه جامعه اسلامي دارد بخواهند سوء استفاده كنند و مقدمات سلطه بر آنها را فراهم كند و خلاصه اين كه عزت جامعه اسلامي در معرض خطر قرار مي گيرد در اين صورت حتي خانواده هاي متمكن نيز بايد رعايت كنند و با توجه به ظرفيت هاي جامعه توليد نسل كنند بنابراين اگر اين اصول و قواعدي كه در اسلام براي افراد، خانواده ها و دولت اسلامي وضع شده مراعات شود به صورت خودكار خانواده تنظيم مي شود و توليد نسل و جمعيت نيز كنترل مي شود البته دولت اسلامي و نهادهاي فرهنگي مؤظف هستند كه سطح عمومي فرهنگ تنظيم خانواده را براساس مباني اسلامي و مصالح جامعه در بين مردم بالا ببرند تا هم از گسترش بي رويه جمعيت و مشكلات بعد از آن پيشگيري شود و هم جامعه اسلامي همواره از نسل نو و مستعد به ميزان كافي برخوردار باشد.
بالاخره در ارزيابي و قضاوت پيرامون اين موضوع بايد توجه داشت كه به حمدالله كشور ما از نظر امكانات و منابع طبيعي خدادادي، داراي قابليت ها و استعدادهاي بسيار برجسته اي است كه با همت و مديريت صحيح دولت و همكاري مردم، مي توان اين توانايي ها را مورد بهره برداري قرار داد و از نعمت نيروي انساني فراوان، تربيت شده براساس اصول اسلامي كه به عنوان يكي از عوامل و شاخصه هاي اصلي پيشرفت و توسعه مادي و معنوي هر جامعه اي است، برخودار شد.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن