اگر در نماز نبايد غير خدا را مخاطب خود قرار داد پس چرا مي گوييم «السلام عليك يا ايها النّبي ... »؟
در پاسخ به اين پرسش توجه به امور ذيل لازم است: 1. مخاطب قرار دادن غير خدا در نماز به عنوان شرط يا اجزاي نماز. در نماز مجموعه از مقررات شرعي و الاهي وجود دارد كه براي به تحقق رساندن نماز به صورت مطلوب، مطرح شده است. از قبيل شرايط ظاهري، و باطني نمازگزار و نيز محل نماز و اجزا و ترتيبات مربوطه به نماز در تمام احكام مربوط به نماز كه همگي از امور روشن و آشكار است، شرطي به عنوان مخاطب قرار ندادن غير خدا مطرح نشده است، بنابراين اولا، اگر در سلام نماز مخاطب انسان غيرخداوند است، هرگز به نماز صدمه نمي زند. زيرا هيچ شرط يا واجبي از واجبات نماز را مخدوش نمي كند. ثانيا، مخاطب قرار دادن غير خدا در نماز از قبيل پيامبر و بندگان صالح خداوند، چون به دستور خداوند، و با نام خدا (سلام) انجام مي پذيرد، در واقع مخاطب قرار دادن خداوند است. 2. روح عبادت و پرستش، اخلاص به حق است:در تمام عبادات از جمله نماز، بايد قصد و نيت خالص باشد يعني تنها خداوند مد نظر باشد نه كسي ديگر. از اين رو در هنگام ورود به نماز سخن گفتن جز به سخن خدا تحريم شده است، يعني انسان بايد، با ادبيات و متني سخن بگويد كه كلام خالق و معبود اوست نه كلام مخلوق. سوره حمد، و سوره ديگر مثل توحيد و ... كلام الهي است، همان طور كه در نماز بايد انسان روي خود را از تمام جهات ديگر برگرداند و تنها به جهت قبله قرار بدهد، سخن و ادبيات او نيز منحصرا سخن و كلام خداوند گروه همان گونه كه از سخن گفتن با غير منع شده است، در ابتداي ورود به نماز از گفتن كلام غير خدا هم منع شده است. همه اين محدوديت هاي كلامي و اندامي فقط براي اين است كه روح و قلب انسان به خدا متمركز شود تا به معراج برسد. بنابراين در نماز بايد نيت خالصانه باشد. 3. در سلام نماز، مخاطب پيامبر، بندگان شايسته و نمازگزاران است: اولا، اصل «سلام» در شب معراج تمثيل يافت، هنگامي كه رسول خدا در نماز شب معراج نشست، و دستورهاي تشهد و سلام و صلوات را اجرا كرد، توجهي نمود، ناگاه صفوف فرشتگان و فرستادگان و پيامبران الهي را حاضر ديد به او گفته شد، اي محمد (ص) بر آنان سلام كن! پيامبر بلافاصله فرمود: السلام عليكم و رحمت الله و بركاته» خداوند به او وحي كرد: من سلام، تحيت و رحمت هستم و تو و خاندانت «بركات هستيد». (جوادي آملي، رازهاي نماز، ص 147-148، 1383) بنابراين، راز سلام اين است كه انسان به دستور خداوند، با نام خداوند به پيامبران و بندگان صالح و نمازگزاران درود مي فرستد.براساس فرامين امام رضا عليه السلام در پاسخ به اين پرسش كه سخن مخلوق با ورود به نماز حرام و توجه به خالق براي او لازم مي شود. فراغت از نماز و انتقال از حال نماز با آغاز كلام مخلوق يعني سلام صورت مي گيرد. (وسايل الشيعه، ج 6، ص 417)سلام بر بندگان صالح خداوند، به معناي بازگشت به جمع آنان است. بنابراين، مخاطب قرار دادن غير خداوند را در سلام، منافات با آداب و احكام نماز ندارد و چون به دستور خداوند انجام مي شود و از سوي ديگر سلام نام خداوند است، در نهايت و واقع خداوند مورد خطاب قرار گرفته است.جهت مطالعه بيشتر ر.ك:جوادي آملي، رازهاي نماز، قم، اسراء، چاپ چهارم، 1383.


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن