مي بخشيد من تحقيقي دارم در مورد «عدالت و صلح جهاني» مي خواستم در اين زمينه مرا راهنمايي كنيد و اگر امكان دارد براي من سايت معرفي كنيد يا مطلب بفرستيد با ذكر منبع.
يكم . آشنايي با نظرات برخي انديشمندان :
خبرگزاري مهر - گروه دين و انديشه: بي ترديد مي توان عدالت را شرط لازم تسامح دانست، اگر چه عدالت به دنبال همزيستي محقق شده كه اين امر خود عامل حفظ صلح تلقي مي شود. نقش دين و سنت در اين فرآيند غير قابل است و ازآنجا كه مفاهيم و آموزه هاي تمام اديان جهان صلح جويي و عدالت خواهي را ترويج مي كنند، ايجاد صلح ارتباط مستقيم با عملي كردن آموزه ها و تعاليم اديان جهان دارد. هنگامي كه درك دوجانبه صورت گرفت و گفتگو عوامل بروز جنگ و بي عدالتي را مورد اشاره قرار داد، برقراري صلح پايدار آرزويي دور از دسترس نخواهد بود.
به گزارش خبرنگار مهر در همين ارتباط رئيس مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب قم با اشاره به اينكه جنگها و تنشها، مولود بي عدالتي هستند و صلح تنها در پرتو عدالت محقق مي شود، گفت: عدالت زير بنايي اساسي براي صلح است.
حجت الاسلام ابوالحسن نواب رئيس مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب قم با اشاره به اين كه نگاه به عدالت و صلح در اديان از يك مقدمه و پيش زمينه سود مي برد و مقدمه آن دعوت بشر به دين است گفت: انسانها مي توانند به هر ديني كه اعتقاد دارند عمل كنند، بودايي به حقايق آئين بودا، هندو به حقايق آئين هندو، مسيحي به حقايق دين مسيح و يهودي به حقايق يهود اعتقاد پيدا كرده و مسلمانان نيز به حقايق ديني خود التزام پيدا كنند، درست در شرايطي كه پيروان اديان به جوهر ديني خود بازگشتند عدالت و پس از آن صلح گسترش مي يابد.حجت الاسلام نواب تصريح كرد: مشكل دنياي امروز اين است كه صلح و عدالت داراي پايه خاصي نيست كه بتوانيم جهان را به آن دعوت كنيم.
دعوت به دين بايد در سراسر جهان گسترش يابد تا در سايه دعوت به دين، دعوت به صلح و عدالت محقق شود.وي يادآور شد: بدون در نظر گرفتن اين مقدمه بازگشت جهان به دين و معنويت و همچنين صلح و عدالت معنا نخواهد داشت. عدالت در سايه اعتقاد به توحيد، خدا و دين معنا مي يابد. انسانها نخست بايد به اين حقيقت بازگردند كه يك منبع غير مادي در جهان تصميم گيرنده اصلي است، در غير اين صورت در سايه بي عدالتي صلح نيز بي معنا خواهد بود.رئيس مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب قم اظهار داشت: هنگام بازگشت فطرتها به دين، دعوت به صلح و عدالت ميسر مي شود، چرا كه عدالت زيربناي صلح است. هنگامي كه عادلانه رفتار كرديد صلح برقرار مي شود. جنگها و ستيزها مولود بي عدالتي است و انسانها به منظور عدالت خواهي مي جنگند.
تقويت و تجهيز علمي زمينه ساز دعوت به عدالت و گسترش صلح
حجت الاسلام محمود تقي زاده داوري رئيس مؤسسه شيعه شناسي گفت: در مقام حقيقت و عالم ارزشها، انسان دوستدار صلح بوده و عدالت جويي را ترويج مي كند و عدالت خواهي و صلح جويي از آرمانهاي بشري تلقي مي شود.وي افزود : بايد متوجه باشيم كه روند چرخشي عالم واقعيت به گونه اي است كه همواره نيازمند سلطه و تحميل اراده خود بر زير دستان است، بنابراين در عالم واقعيت با وجود مسئله طبقاتي بودن ثروت و قدرت كشورها اصولاً بحث عدالت معنا ندارد. چرا كه فرد يا نهادي كه از يك مزيت برخوردار است همواره براي حفظ و توسعه آن فعاليت كرده و نمي خواهد آن را با ديگران به مشاركت بگذارد.
معاون پژوهشي دانشگاه قم تصريح كرد : به منظور دستيابي به ارزش، آرمان و شعار در عالم واقعيت بايد عزم و اراده قوي داشت و جامعه مورد نظر را به لحاظ علمي غني و به لحاظ تجهيزات قوي كرد. جامعه اي كه از نظر صنعتي، كشاورزي، نيروي انساني، كشور، قوي، نيرومند و آگاه باشد از امكانات لازم برخوردار است و در منطق نيز مي تواند در روابط بين المللي و جهاني تأثيرگذار باشد.دكتر تقي زاده داوري گفت : چنين جامعه اي مي تواند با بيان موقيعت خود و تصريح اين كه قصد ندارد اراده خود را بر سايرين تحميل كند، آنها را به صلح، تسامح و تشريك مساعي دعوت كند. در غير اين صورت تا زماني كه فقر حكمفرما باشد صداي جامعه به گوش جهان نمي رسد، دعوت به عدالت و گسترش صلح شنونده اي نخواهد داشت و گفتگوها بي نتيجه مي شود. تجهيز علمي و تربيت نسلي آگاه و فهميده و در عين حال وجود مبتكران، مكتشفان و روشنفكران مي تواند صداي جامعه را كه پايه و اساس دعوت به عدالت و صلح جهاني است انعكاس دهد .
صلح بدون عدالت پايدار نيست
حجت الاسلام محمود محمدي عراقي رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي اظهار داشت: موضوعي كه در پيوند رابطه عدالت با صلح جهاني توجه را به خود جلب مي كند اين است كه شعار صلح در دنيا شنيده و سرداده مي شود، همه سازمانهاي بين المللي، كشورهاي بزرگ دنيا و حتي كشورهاي استعماري شعار صلح را مطرح مي كنند. براي مثال شعار صلح اعراب و اسرائيل به كرات به گوش رسيده است. اما تحقق صلح داراي يك بحث اصولي است و آن تحقق شرايط صلح پايداراست.حجت الاسلام عراقي با اشاره به اينكه عدالت مهمترين شرط صلح پايدار است، گفت: اگر صلح بر اساس عدالت باشد مقدس و ماندگار خواهد بود، اما اگر صلحي بدون عدالت به وجود آيد نه داراي ارزش است و نه پايدار خواهد بود. صلح همراه با ظلم باقي و برقرار نمي ماند.
رئيس شوراي سياستگذاري مركز گفتگوي اديان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي تصريح كرد: متأسفانه امروز در روابط بين المللي عدالت حاكم نيست. در شوراي امنيت به عنوان مهمترين ارگان بين المللي كه بايد براي برقراري صلح تلاش كند به علت عدم حاكميت روابط عادلانه در آن و حفظ منافع كشورهاي قدرتمند، قطعنامه هاي آن مورد قبول نبوده و اجرا نمي شود، همه دنيا از اين امر مطلع هستند كه قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران ظالمانه بوده و تحت فشار آمريكا و قدرتهاي بزرگ صادر شده است.وي ياد آور شد: در مسئله اسرائيل و فلسطين، با توجه به اينكه 60 سال از اشغال فلسطين مي گذرد و هنوز صلح برقرار نشده مي توان اين پرسش را مطرح كرد كه چرا با وجود تمام تلاشهايي كه براي عدالت صورت مي گيرد هنوز صلحي در ميان نيست؟ علت آن اين است عدالت مبناي اين صلح نبوده است.رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي گفت: عدالت شرط لازم صلح است، اما شرط كافي آن تلقي نمي شود چرا كه عدالت مهمترين ركن صلح پايدار است و بي ترديد عوامل ديگري در برقراري و گسترش صلح نقش دارند. ما همچنان منتظر ظهور منجي جهان بشريت و برقراري صلحي بر مبناي عدالت توسط وي هستيم.
صلح مصداق بارز عدالت
حجت الاسلام عبدالحسين خسروپناه جانشين مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي حوزه علميه قم برقراري پيوند رابطه عدالت و صلح را زماني ممكن دانست كه چند پيش فرض مورد قبول واقع شوند.وي با اشاره به اينكه فرض اول تصديق اين امر است كه عدالت يك مفهوم برون ديني و يك مفهوم عقلي و ذاتي است، گفت: حَسن و نيكو بودن عدالت امري فطري و ذاتي است، چنين نيست كه در اثر جعل جاعلي و اقتدار مقتدري عدالت حَسن شده باشد و ممكن است زماني عده اي ديگر جمع شده و اعتبار عدالت را تغيير داده و آن را تقبيح كنند.
حجت الاسلام خسروپناه گفت: اگر نيكو بودن عدالت را هم ذاتي و هم عقلي بدانيم، اين به آن معنا است كه ذاتاً افعال عادلانه نيكو و حسن است و عقل بشر نيز مي تواند نيكو بودن بشر را درك كند، در آن هنگام مي توان ميان عدالت و صلح پيوندي برقرار كرد. بنابراين اگر افرادي عدالت را مقوله اي غير عقلي، عرفي يا اعتباري فرض كنند، پيوند عدالت و صلح جهاني قدري دشوار خواهد شد.پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي قرار دادن مقوله صلح به عنوان يكي از مصاديق عدالت را پيش فرض دوم دانست و عنوان كرد: همانطور كه عقل درك مي كند كه عدالت حسن است، پاره اي از مصاديق عدالت را نيز درك مي كند و صلح يكي از مصاديق عدالت است. بدين معنا كه عقل حكم مي كند كه رفتار همراه با صلح، مدارا و احسان رفتارهاي عادلانه است.
استاد فلسفه و كلام حوزه و دانشگاه گفت: در مقابل صلح به طور طبيعي جنگ مطرح مي شود، جنگ في حد نفسه مفهوم ارزشي و عادلانه اي نيست . مگر اين كه در مقام دفاع باشد. زماني جنگ مصادق عدالت مي شود كه مفهوم دفاع به خود بگيرد. اما جنگ ابتدا به ساكن مصداق به عدالت نيست. در اسلام نيز مفاهيمي چون جهاد از سنخ دفاع است و قصد دفاع از هويت انساني دارد. اگر دولتي بناي جنگ با دولت اسلامي نداشته باشد و خواستار رويكري صلح آميز باشد دولت اسلامي نيز صلح را ارجح مي داند . وي پيش فرض سومي كه مي تواند در برقراري پيوند عدالت و صلح جهاني مؤثر باشد را چنين تبيين كرد: پيش فرض سوم اين است كه همه اديان، ارزشمندي عدالت را مي پذيرند. همه اديان آسماني و حتي ادياني كه ادعاي زميني بودن دارند، همه از نيكو بودن عدالت سخن مي گويند. اگرچه در پيش فرض اول عدالت را مفهومي ذاتي و عقلي توصيف كرديم، اما همين گزاره عدالت حسن است را مي توان به عنوان اعتقاد و باور مشترك به اديان بپذيريم.حجت الاسلام خسروپناه تصريح كرد: اگر اين سه پيش فرض مورد تأمل قرار گيرند پيوند مناسبي ميان عدالت و صلح به وجود آمده و مي توان در مقابل قائلان به تفكيك اين دو مقوله نقد خوبي ارائه كرد.
اجراي عدالت ضروري ترين مؤلفه براي برقراري صلح جهاني است
عبدالمجيد ميردامادي رئيس سابق مركز گفتگوي اديان و تمدنهاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي تصريح كرد: اسلام نگاه بسيار عميق و گسترده اي به دو مقوله صلح و عدالت دارد، به طوري كه مقوله عدالت را با اصالت نيكو و مقوله صلح را به اعتبار عدالت ممدوح مي شمرد.وي افزود: موضوع عدالت و عدالت خواهي همواره هنگامي مطرح مي شود كه انسانها نقض حقوق خود را تجربه و خود براي اجراي عدالت اقدام مي كنند. در اينجا عدالت به طور عمده متوجه اتخاذ جايگاه و رفتار نسبت به كساني است كه خود ناتوانتر از آن هستند كه بتوانند نسبت به احقاق حقوق خود اقدام كنند. البته نگاه اساسي اسلام به مقوله عدالت بسيار فراگيرتر و جامع تر از آن است كه ما نمود آن را تنها در مقوله اجتماعي و روابط انسانها در پيوند با يكديگر جستجو كنيم.
رئيس سابق مركز گفتگوي اديان و تمدنهاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي با اشاره به اينكه اسلام اساساً جهان و نظام هستي را مبتني بر عدالت و آن را جلوه اي ازعدل خداوندي مي داند، گفت: در چنين شرايطي به طور طبيعي آثار و ميراث عدالت در حقوق، اخلاق، فلسفه و حتي ايدئولوژي اصلي پايدار و استوار در انديشه اسلامي است و بنا به فرموده پيامبر اكرم بر پايه عدل و آسمانها زمين استوار هستند. در اين صلح كه ترسيم نوعي از روابط انسانها، يعني زندگي مسالمت آميز آنها با يكديگر است چنانچه در تطابق مناسب با مقوله عدالت باشد مي تواند صلحي پايدار و سازنده تلقي شود.
ميردامادي با اشاره به سخن امير مؤمنان حضرت علي (ع) خطاب به مالك اشتر كه مي فرمايد اي مالك از صلحي كه دشمن تو را بدان مي خواند و رضاي خدا در آن است استقبال كن، زيرا صلح به سربازان تو آسايش مي رساند و تو را از اندوه مي رهاند و شهرهاي تو را امن و ايمن مي سازد، تصريح كرد: اين سخن نگاه عميقي به مقوله صلح، عدالت و امنيت دارد كه صلحي كه مورد عنايت خداوند است به طور قطع صلحي مبتني بر عدالت و خود موجب امنيت و تأمين شهرها و سربازان و حفظ زيرساختهاي اساسي اقتصادي، نظامي و فرهنگي جوامع است. وي يادآور شد: مسئله امنيت كه از مسير صلح مبتني بر عدالت فراهم مي آيد، امري است كه اسلام به اقتضاي سازگاري آن با فطرت آدمي ارزش بسيار زيادي براي آن قائل شده است و اصل ايجاد آن را به رسميت مي شمرد. ايجاد خوف، وحشت و دلنگراني، اضطراب، تهديد، ارعاب، و اقداماتي از اين دست كه اساسا امنيت اجتماعي جوامع را به هم مي زند و موجب به هرز رفتن استعدادهاي معنوي و مادي جوامع مي شود، برگرفته از رفتارهاي و سياستهاي ناعادلانه است كه تهديدي جدي براي صلح و امنيت حهاني محسوب مي شود.
رئيس سابق مرگز گفتگوي اديان و تمدنهاي سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامي گت: ما نيازمند ايجاد طرحي فراگير و جامع درباره عدالت به عنوان يك راهكار اساسي براي تأمين صلح در جهان هستيم. عدالت همواره موضوعي قابل توجه براي جامعه بشري بوده و خود يكي از بنيادي ترين ويژگيهاي روح آدمي است و هر چند در قالب تعاريف انساني تعريف واحدي نيافته اما آنچه بر آن اتفاق نظر وجود دارد عدالت و اجراي آن براي ايجاد صلح جهاني است.
شكل دادن به معياريهاي مبتني بر عدالت تحقق صلح را عملي مي كند
رئيس مركز جهاني علوم اسلامي با اشاره به اينكه عدالت را مي توان شرط لازم براي گسترش صلح دانست، تصريح كرد: از نظر فلسفي پايه صلح جهاني، فطرت مشترك و هويت واحد بشر و تحقق اين بنياد نظري در عرصه عمل نيازمند معيارهاي مبتني بر عدالت است. حجت  الاسلام عليرضا اعرافي رئيس مركز جهاني علوم اسلامي گفت: از نظر بنيادي صلح و برابري جهاني بايد پايه فلسفي و فكري داشته باشند و اديان نيز از آن جهت كه مرتبط با هويت واحد و فطرت مشترك بشر هستند، بنياد فلسفي مناسبي را براي صلح و تساوي جهاني ارائه كرده اند. وي افزود: اگر بشريت پايببند به يافتن پايه فلسفي براي گسترش صلح و برابري بر پايه فسلفي پايبندي نشان دهد و بر اين حقيقت كه همه انسانها داراي هويت واحدي بشري توجه كند، هويت واحد و فطرت مشترك بشري مي تواند زمينه و بستري مناسب براي صلح و همزيستي تلقي شود.
حجت الاسلام اعرافي تصريح كرد: اين صلح و همزيستي هنگامي به طور كامل تحقق مي يابد كه معيارهاي عدالت مورد توجه قرار گيرد. از نظر فلسفي پايه صلح جهاني همان فطرت مشترك و هويت واحد بشر و تحقق اين بنياد نظري در عرصه عمل نيازمند معيارهاي مبتني بر عدالت است. گر چه در جزئيات تعريف و تحقق عدالت اختلافهايي وجود دارد اما بشر مي تواند معيارهاي واحدي براي آن تعيين كند.رئيس مركز جهاني علوم اسلامي گفت: عدالت را مي توان شرط لازم گسترش صلح دانست، اما براي برقراري و گسترش آن شرط كافي تلقي نمي شود. نگاه معنوي و قدسي نيز يكي از شرايط مهمي است كه بايد حاكم باشد.
دوم . معرفي كتاب :
1 . نظريه هاي مختلف در تشكيل حكومت براي استقرار صلح و عدالت جهاني , بررسي نظريه هاي نجات ومهدويت , كميته علمي اجلاس دوسالانه امام مهدي (عج) .
2. امام علي (ع) عدل و تعادل , محمد حكيمي، قم ، دليل ما، سال1380.
3 . تحقق عدالت اجتماعي ( چالشها - چاله ها - چاره ها) , محمدرضا علوي ، تهران، آيينه آثار ،سال1380.
4 .عدالت اجتماعي دراسلام , جمال الدين موسوي اصفهان ،تهران، موسسه فرهنگي دانش وانديشه معاصر، سا ل1380.
5 . عدالت درنظام سياسي , بهرام اخوان كاظمي ، تهران ، موسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر، سال 1381.
7 . عدالت و ستم , محمد تقي جعفري تبريزي ، گردآورنده : محمد رضا جوادي ، تهران ، دفتر نشر فرهنگ اسلامي ، سال 1379.
8 . علي (ع) وصلح جهاني , محمد خامنه اي ، تهران ، آواي نور، سا ل1377.
9 . عدل الهي , مرتضي مطهري ، تهران:صدرا – سال نشر:1378.
10 . اسلام وصلح جهاني , سيد هادي خسروي و زين العابدين قرباني.
11 . دكترين مهدويت , سيد رضي موسوي گيلاني , انتشارات بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود (عج) .
12 . عدالت اجتماعي و سازندگي درآئينه نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت الله خامنه اي , تهران ، موسسه فرهنگي قدر ولايت ، سال 1380 .
13 . اصل منع توسل به زور، سيد ابراهيم حسيني، دفتر نشر معارف، قم 1382.
14 . فقه سياسي , عميد زنجاني , نشر امير كبير .

سوم . سايتهاي اينترنتي
1 . http://www.mouood.org/
2. http://www.hawzah.net
3 . http://www.bashgah.net/
4 . http://www.mehrnews.com


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن