چرا مردم به هنگامي عزاداري به سر و سينه خود مي زنند؟
ابتدا به تعريف لغوي و اصطلاحي عزاداري اشاره مي كنم.
عزاداري يعني چه؟ عزا يعني صبر و شكيبايي و به معناي سوگ و مصيبت آمده است.
عزّي؛ يعني تسلي و توصيه به صبر. عزاداري در اصطلاح يعني اجتماع گروهي از مردم كه در آن سعي مي شود با قرائت قرآن، خواندن مرثيه و سرودن شعر، بازماندگان را تسلي دهند و به صبر توصيه نمايند.
اقسام عزاداري: امروزه، عزاداري در ميان مسلمانان و بويژه شيعيان به شيوه هاي مختلفي برگزار مي شود. كه عبارتند از:
1- برگزاري جلسات و روضه خواني (سخنراني، ذكر حوادث و وقايع تلخ، ذكر شجاعت و ايثارگري ها، گريه كردن و گرياندن و...)
2- سياه پوش كردن و لباس سياه پوشيدن.
3- حركت هيئت ها و گروه هاي عزاداري با علم و پرچم در خيابانها و... .
4- سينه زني و زنجير زدن، سنج و... .
5- نذورات، خيرات و اطعام كردن و... .
اهداف عزاداري:
1- شناساندن مقام پيشوايان دين.
2- افزايش عشق و محبت به آنان.
3- حركت نمودن به سوي كمال.
4- آشنايي مردم با قيام امام حسين(ع) و افشا كردن جنايات بني اميه و بني عباس.
5- ابراز همدردي با رسول خدا(ص) و فرزندان پاك آن حضرت.
6- اطعام دادن عده اي فقير و حتي عموم مردم.
7- نگه داشتن اسلام با ياد شهدا و... .
چرا براي اهل بيت(ع) بعد از گذشت چندين قرن عزاداري مي كنيم؟ اگر پدر كسي فوت كند آيا او حق دارد براي پدرش مجلس عزا بگيرد؟ طبعاً آري. رسول خدا(ص) فرمود: «من و علي(ع) پدر معنوي اين امت هستيم.» پس اگر گريه مي كنيم براي پدر گريه مي كنيم. علاوه بر اينكه اين پدران (ائمه) كساني هستند كه اگر نبودند هيچ موجودي خلق نمي شد. «لولاك لما خلقت الافلاك»
قرآن هم به نحوي عزاداري را تأكيد مي كند. آنجا كه مي فرمايد: «...قل لااسئلكم عليه اجراً الا المودة في القربي...»1 يكي از راه هاي مودت و دوستي اهل بيت عزاداري براي آنان مي باشد.
و آنجا كه مي فرمايد: «...و من يعظم شعائر الله فانها من تقوي القلوب»2 عزاداري يكي از شعائر الله مي باشد. و حضرت علي(ع) مي فرمايد: «... خداوند متعال ما را از ميان بندگان خويش برگزيده و براي ما پيرواني انتخاب نمود كه همواره در شادي و غم ما شريك اند و با مال و جانشان به ياري ما مي شتابند.»3
از آنجا كه خود رسول اكرم(ص) در مناسبت هاي مختلف از جمله فرزندش ابراهيم، شهداي احد و مخصوصاً حمزة سيدالشهدا، شهادت جعفر بن ابيطالب، سعد بن خوله و... گريه و رثاء داشتند معلوم مي شود گريه، رثاء و عزاداري جايز است.
اما اينكه چرا بر سر و سينه مي زنند؟ همانطور كه عرض شد سينه زني يك نوع ابراز همدردي است. البته اگر اين كار باعث شود كه انسان به خودش ضرري وارد كند، طبعاً جائز نيست. مثلاً اگر قمه بزند و خود را ناقص العضو نمايد اين كار حرام است. اما ضرر جزئي مثل سرخ شدن بدن كه ضرر محسوب نمي شود، اشكالي ندارد.
طبق نظر اكثر علماء مراجع تقليد اگر شيوة عزاداري(سينه زني، زنجير زني و... ) به گونه اي باشد كه باعث توهين و سوء استفادة دشمنان باشد جايز نيست و در اين خصوص به فتواي مراجع تقليد مراجعه نماييد.
به عنوان نمونه مقام معظم رهبري مي فرمايند: «هر كاري كه باعث وهن (توهين) دين و مذهب گردد حرام است و مؤمنين بايد از آن اجتناب كنند و مخفي نيست كه بيشتر اين امور باعث بدنامي و وهن مذهب اهل بيت(ع) مي شود، ولي اگر به نحو متعارف و به گونه اي باشد كه از نظر عرفي از مظاهر حزن و اندوه در عزاداري محسوب شود اشكال ندارد.»4

منابع:
1- سورة شوري، آيه23.
2- سورة حج، آيه32.
3- بحارالانوار، ج44، ص287، باب ثواب البكاء علي مصيبه الحسين(ع).
4- اجوبة الاستفتائات، ص326، مسألة146، 1461. به نقل از اداره پاسخگويي آستان قدس رضوي


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن