چرا شيعه در قرون 6و7 منزوي شده بود؟
جنگ و قدرت و اختلافهاي دروني، ضعف و ناتواني رهبران سياسي شيعه آهسته آهسته قدرت سياسي شيعه را (در قرن پنجم) رو به تحليل برد.
حكومت شيعي آل حمدان در پايان نيمه اول قرن چهارم (سال394 هجري) منقرض شد و حكومت مقتدر آل بويه در پايان نيمه اول قرن پنجم (سال448 هجري) سقوط كرد. و دولت قدرتمند فاطميان نيز يك قرن بعد (يعني سال 556 ) به انقراض رسيد. (1)
بدون شك سه عامل در تثبيت قدرت خليفه (و در نتيجه ضعف سياسي شيعيان) و قدرت يابي مذاهب اربعه كه از سال 334 با تسلط ديلميان در بغداد با مقابله با مذهب شيعه رو به ضعف نهاده بودند نقش داشت:
1- ضعف پادشاهان ديلمي در اواخر حكومتشان كه خليفه از اين ضعف بهره برداري مي كرد و خود را مانند اسلاف خويش به عنوان حاكم روماني و امير مومنان در ذهن مردم جاي مي انداخت.
2- مخالفت بساسيري و قيام عليه دستگاه خلافت عباسي و حمايت از فرقه اسماعيله بود اين اقدام او نه تنها امراء و بزرگان عرب و حاميان مذاهب اربعه را به وحشت انداخت و آنان را در پشت سر خليفه قرار داد بلكه شيعيان بغداد را نيز از حمايت جدّي وي باز داشت.
3- ظهور طغرل در صحنه سياست و حمايت وي از خليفه و نهايتاً از ايدئولوژي مذاهب اهل سنت و مبارزه عليه شيعيان بود.(2)
سرانجام با سقوط آل بويه و روي كار آمدن سلجوقيان وضع زندگي سياسي و فرهنگي شيعيان بغداد يك باره دگرگون شد (ناگفته نماند در آن فرمان بغداد به عنوان پايتخت حكومت اسلامي مطرح بوده است) و آزار و اذيت و قتل و كشتار آنان دوباره آغاز گرديد در نتيجه اين تحول و جابجايي قدرت موقعيت سياسي و فرهنگي شيعيان را به دوران پيش از آل بويه و بازگشت مذاهب اربعه به ويژه مذهب خسلبي در بغداد را به اوج قدرت خويش رساند.(3)
با اينكه در دولت شيعيان آزادي مذهب رواج داشت و هيچ گاه هيچ مسلماني به خاطر سني بودن تحت تعقيب قرار نگرفت اما بعد از انقراض قدرت سياسي شعيان حكومت هاي سني مذهب با بدترين شيوه ها با شيعيان رفتار مي كردند. (4)
هر چند اين مسئله چيزي تازه نبوده و هميشه در طول حكومت واليان اهل سنت شيعي گري جرم محسوب شده و باشد و شيعه گري به شدت برخورد مي شده است و اين به خاطر روحيه انقلابي گري و عدم پذيرش باطل و زير بار زور نرفتن شيعه است. عوامل فوق الذكر عمده ترين دلايل به انزواي شيعه در قرون 5 و6 بوده اند.




منابع:
1- تاريخ سياسي شيعه، روح الله حسينيان، ص135.
2- زندگي سياسي و فرهنگي شيعيان بغداد، دكتر سيد حسن موسوي، ص292.
3- همان، ص297.
4- تاريخ سياسي شيعه، ص135. به نقل از اداره پاسخگويي آستان قدس رضوي


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن