مراد از جبر فلسفي را در دو سطر شرح دهيد و بيان كنيد كه آيا منافات با اختيار دارد؟
: يكي از معاني رايج جبر فلسفي ، ضرورت علّي و معلولي است . يعني با وجود علّت تامّه وجود معلول ضروري و اجتناب ناپذير است .همين طور وجود معلول با لضروة مستلزم وجود علت تامه است.
جبرفلسفي نه تنها منافاتي با اختيار ندارد ، مويّد اختيار نيز مي باشد . در افعال ارادي انسان اختيار بخشي از علت تامّه است چون فعل موجود مادي محتاج به علل مادي و صوري نيز مي باشد؛ لذا انسان به شرطي مي تواند خواست ارادي خود را تحقق بخشد كه اوّلاً ساير علل نيز فراهم باشند وثانياً مانعي نيز در كار نباشد مثلاً اگر نجّاري بخواهد ميزي بسازد اوّلاً بايد چوب ( علت مادي ) و نقشه ميز (علت صوري ) ووسائل نجّاري ( علل معدّ ) فراهم باشند وثانياً مانعي نيز دركار نباشد ؛ مثلاً نجّار مريض نباشد يا كسي يا چيزي جلو كار نجار را نگيرد .
بنا بر اين اگر همه اجزاء علت تامّه، يك فعل بجز اختيار فراهم باشد فعل تحقق نخواهد يافت ولي به محض اين كه اختيار انسان به آن اجزاء اضافه شود تحقق فعل حتمي واجتناب ناپذير خواهد شد. لذا حكما فرموده اند : « الضرورة بالاختيار لاينافي الاختيار »


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن