خانه> انديشه و عقايد >531


124

اول و پانزدهم هر ماه مهمان شماييم

 

بنام خدا - نسخه سوم نرم افزار پرسمان ويژه اندروید آماده شد

منو

بايگاني موضوعي
بايگاني شماره اي
گفتگوي زنده
عضويت
پرسش و پاسخ
پيگيري پاسخ
پاسخ سوالات غيرخصوصي
طرح سوال و ارتباط با ما

احكام نماز و روزه دانشجوي مسافر


جستجو







 

 

بورس مقالات

پيامدهاي خودارضايي...
درمان خود ارضايي ب...
ابراز محبت دختر به...
رابطه دختر و پسر
احضار روح با نعلبك...
گناهان كبيره
ماجراي دختران و پس...
شيوه هاي همسريابي
چشم چراني، آثار و ...
تقويت اراده در انج...
نقش قرآن در زندگي ...
چگونه از ياران اما...
هولوكاست چيست؟
چه كنم گناه نكنم؟!
شوخي هاي پيامبر
اخلاق پيامبر (4) -...
چرا فقط بي حجابي! ...
گرايش دختران آمريك...
چگونه با تقوي شوم
اگه روسري خود را ب...
ايميل هايي از شيطا...
اثر بيدار ماندن بي...
جايگاه و ارزش نماز...
همه شرايط وضو
اخلاق پيامبر(2)- م...
تا باشگاه هسته اي
اخلاق پيامبر - توص...
موي بلند و وضو
چرا جنگ را ادامه د...
مصحف فاطمه (س)
خاطره اي جالب از ز...
گل حجاب، عطر عفاف ...
100 خاطره از شهيد ...
كاريكاتورها و حقوق...
اخلاق پيامبر (3) -...
پروانه تو هستم برا...
امام خميني(ره) و غ...
شهيده ولايت ...
حزب الله لبنان و م...
آخرين دولت

براهين اثبات وجود خدا بازديد: 4342

  نظر بدهيد  /   راي بدهيد  /   ارسال به دوستان  /   طرح سوال


اقسام برهان


براهين به طور کلّي بر سه قسمند:

 

1) برهان اِنّي:

که در آن از معلول به علّت پي برده مي شود؛ مثلاً از وجود دود بر وجود آتش استدلال مي شود.

اين برهان از نظر منطقي پايين ترين حدّ يقين آوري را داراست. لذا فلاسفه اسلامي،که در پي يقين صد در صدي هستند، در اثبات وجود خدا از آن استفاده نمي کنند؛ ولي متکلمين اسلامي که در صددند متناسب با فهم تمام اقشار بشري، برهان اقامه کنند، از اين قسم برهان نيز استفاده مي کنند.

 

2) برهان لِمّي:

که در آن از وجود علّت بر وجود معلول استدلال مي شود. اين قسم برهان مفيد يقين صد در صدي بوده، خدشه ناپذير است؛ لکن از آنجا که مراد از خدا، واجب الوجود(وجود صرف و بدون علّت) است، اين برهان براي اثبات وجود خدا کاربرد ندارد.

 

3) برهان از راه ملازمات عامّه:

در اين قسم برهان، نه از علّت به معلول پي برده مي شود نه بالعکس؛ بلکه از وجود يکي از دو امر که ملازم يکديگرند بر وجود امر ديگر استدلال مي شود. براي مثال گفته مي شود: اينجا طبقه بالاي ساختمان است؛ طبقه بالا وقتي معني دارد که طبقه پاييني باشد. پس زير اين طبقه، طبقه ي پاييني نيز هست. در اين استدلال ساده، بالا نه علّت پايين است نه معلول آن. بلکه بالا و پايين، همواره باهم بوده، ملازم همند. همه ي براهيني که فلاسفه اسلامي در فلسفه به کار مي برند از اين سنخ اند؛ که يقين آوري آن حتّي از برهان لمّي هم بالاتر است. براهين سطوح بالاي اثبات وجود خدا نيز از اين قسم هستند.

 

اقسام خداجويان

طالبان اثبات وجود خدا از نظر سطح ادراک پنج گروهند:

1) عوام مقلّد: که فاقد قوّه استدلال بوده، وجود خدا را به تقليد از ديگران مي پذيرند.

2) عوام محقّق: که وجود خدا را با براهيني سطح پايين چون برهان نظم، برهان حدوث و برهان حرکت پذيرفته اند.

3) خواصّ: که وجود خدا را با براهيني يقيني ولي به نوعي با توجّه به خلق او اثبات مي کنند. خود اين گروه نيز درجاتي دارند.

4) خاصّ الخواصّ: که در اثبات وجود خدا، هيچ نظري به مخلوق نداشته از متن وجود، بر وجود خدا استدلال مي کنند.

5) اخصّ الخواصّ: که وجود خدا برايشان بديهي بوده، بي نياز از اقامه برهانند؛ و اگر برهاني مي آورند براي ديگران است.

بر اين اساس، براهيني که در اين مقاله، به اجمال ذکر مي شوند، متناسب با سطوح خداجويان، در چهار سطح خواهند بود.

 

برهان نظم

1. جهان داراي نظم است.

2. هر نظمي ناظمي دارد.

3. پس اين جهان ناظمي دارد.

مقدّمه اوّل اين برهان، قضيه اي حسّي تجربي است که با پيشرفت علوم، يقيني بودن آن نيز روز به روز افزايش مي يابد. مقدّمه ي دوم نيز براي اکثر مردم روشن است.


برهان حدوث

1. جهان حادث(نوپديد) است؛ چرا که جهان، مرکّب از موجوداتي است که همگي سابقه عدم دارند. بنا بر اين، کلّ جهان نيز سابقه عدم داشته حادث است.

2. هر حادثي (پديده اي) محتاج محدثي(پديد آورنده اي) است.

3. پس اين جهان محدث و پديد آورنده اي دارد.

 

برهان حرکت

1. جهان طبيعت سراسر حرکت است و سکون، امري نسبي است. اين قضيه هم در فلسفه ثابت شده هم در علم فيزيک نوين.

2. هر حرکتي، محتاج محرّک(حرکت دهنده) است.

3. خود آن محرّک نيز يا داراي حرکت است يا داراي حرکت نيست.

4. اگر داراي حرکت نيست مطلوب ما ثابت است؛ امّا اگر حرکت دارد باز خود، محتاج محرّک است.

5. باز محرّک او يا فاقد حرکت است يا واجد حرکت. اگر فاقد حرکت است مطلوب ثابت است و الّا باز روند قبلي تکرار مي شود.

6. و چون تسلسل محال است لذا سلسله محرّکها بايد منتهي به محرّکي بدون حرکت شود.

7. پس محرّک بدون حرکت يقيناً وجود دارد که همان خداست.


برهان عشق

1. انسان با علم حضوري و وجداني مي يابد که در ذات خود، عاشق کمال محض، بقاء ابدي، قدرت مطلق، آگاهي نامتناهي و رهايي از تمام قيدها و محدوديتها است.

2. عاشق و معشوق، مثل بالا و پايين، علم وجهل و امثال اينها لازم يکديگرند؛ که يکي بدون ديگري معني ندارد. لذا اگر کسي گفت: من عاشقم. از او پرسيده مي شود: عاشق چي هستي؟ چون عاشق وقتي عاشق است که معشوقي باشد.

3. پس در دار هستي، کمال محض، بقاء ابدي، قدرت مطلق، آگاهي نامتناهي و وجود رها از تمام قيدها و محدوديتها موجود است؛ و الّا عشق بالفعل انسان به اين امور،معنايي نداشت. و چنين موجودي همان واجب الوجود است.

درک اين برهان براي برخي افراد آسان نيست؛ لذا ممکن است براي برخي شبهاتي درباره اين برهان پديد آيد؛ که اگر به مقدّمه ي دوم و مثالهاي ضمن آن توجّه کافي داشته باشند، اين اشکالات رفع خواهد شد.


برهان وجوب و امکان

مقدّمات اين برهان در عين اين که بديهي اند ولي تصوّر موضوع و محمول آنها ممکن است براي برخي افراد دشوار باشد. لذا بهتر است همراه مطالعه اين مقاله، مقاله« خدا کيست؟» نيز مطالعه شود. - براي اين منظور روي اسم نويسنده مقاله کليک بفرماييد- تقرير برهان وجوب و امکان چنين است.

 

تقرير برهان، مبتني بر استحاله تسلسل

1. شکّي نيست که خارج از وجود ما موجودي هست. چون انکار اين امر منجر به سفسطه مي شود.

2. اين موجود، بنا به فرض عقلي از دو حال خارج نيست. يا واجب الوجود (عين وجود) است يا عين وجود نبوده، ممکن الوجود است که نسبتش به وجود و عدم يکسان است.

3. اگر اين موجود عين وجود بوده، واجب الوجود است، مطلوب ثابت است؛ امّا اگر ممکن الوجود بوده نسبتش به وجود و عدم يکسان است؛ براي موجود شدن محتاج علّت(وجود دهنده) است.

4. حال علّت آن نيز يا واجب الوجود است يا ممکن الوجود. اگر واجب الوجود باشد، مطلوب ثابت است؛ امّا اگر ممکن الوجود باشد، خود آن علّت نيز محتاج علّت ديگري است. به اين ترتيب بحث منتقل مي شود به آن علّت سوم و فرضهاي قبلي در مورد آن نيز جاري مي شود. همينطور بحث منتقل مي شود به علّت چهارم و پنجم و ... .

5. و چون تسلسل علل عقلاً محال است بنا بر اين، اين سلسله علل نمي تواند بي نهايت باشد؛ بلکه بايد در جايي به علّتي برسيم که فوق آن علّتي نباشد. که آن همان واجب الوجود است.

 

تقرير برهان بدون ابتناء به استحاله تسلسل

1. شکّي نيست که ممکن الوجودهايي هستند.

2. اگر مجموعه ي همه ممکن الوجودها را يکجا فرض کنيم به نحوي که هيچ ممکن الوجودي خارج از اين مجموعه باقي نماند، باز عقل حکم به ممکن الوجود بودن کلّ اين مجموعه خواهد نمود. چون از اجتماع تعداد زيادي ممکن الوجود که همگي محتاج به علّت هستند، واجب الوجود، درست نمي شود. حتّي اگر تعداد اعضاي اين مجموعه بي نهايت باشند باز کلّ مجموعه، ممکن الوجود خواهد بود.

3. پس کلّ مجموعه ي ممکن الوجودها، محتاج علّت است.

4. حال، علّت اين مجموعه يا واجب الوجود است يا ممکن الوجود است.

5. امّا ممکن الوجود نمي تواند علّت اين مجموعه باشد؛ چون طبق فرض ما، همه ممکن الوجودها داخل اين مجموعه هستند و خارج از اين مجموعه، ممکن الوجودي نيست که علّت اين مجموعه باشد؛ پس لاجرم، علّت اين مجموعه واجب الوجود است.


برهان صدّقين

برهان صدّقين که خالص ترين براهين است تقريرات فراواني دارد که به برخي از آنها به اجمال و بدون توضيح اصطلاحات اشاره مي شود تا طالبان خاصّ اين برهان نيز از آن بي نصيب نمانند.


تقرير اوّل

1. انکار واقع مساوي با سفسطه است؛ لذا شکّي نيست که واقعيتي هست.

2. واقع نقيض عدم است.

3. بنا بر اين، اصل واقعيت عدم بردار نيست.

4. چيزي که عدم بردار نيست واجب الوجود است.

5. پس واجب الوجود موجود است.


تقرير دوم

1. وجود، حقيقت واحد اصيل است.

2. حقيقت وجود، نقيض عدم است؛ لذا عدم بردار نيست.

3. پس حقيقت واحد وجود، واجب الوجود است.


تقرير سوم

1. وجود يا مستقلّ است يا رابط.

2. به علم حضوري شکّي نيست که وجود خود من، وجود رابط است نه مستقلّ.

3. وجود رابط، بدون وجود مستقل معني ندارد. 4. پس وجود مستقلّ موجود است.



نظر شما راجع به اين مقاله

 
  نظرات ساير كاربران

       kambizzrzzraisi... : آقای محمد واقعا شما یک منطق دان قهاری هستید...قبولت دارم.استدلالت عالی بود....ولی به نظرم من خدا استدلال بردار نیست خدا یعنی وجود....خود هستی...و از وجود هم نمیشه سوال کرد ...سوال بردار نیست...مثلا من میگم خدا وجود دارد تو اگر بپرسی چرا؟ سوالت خطلاست...چون عین وجود است..مثل من میگم سفید سفید است..تو ازم سوال کنی که چرا سفیده...چون ذاتش همینه...ذاتا خدا ازلی الوجوته.

       chichestsaze... : از خواندن مطالب زیبای شما خیلی لذت بردم.

       chichestsaze... : از خواندن مطالب زیبای شما خیلی لذت بردم.

       نیاز : اگر متن با مثالهایی ملموس تر بیان شود برای همه ی مخاطبین قابل استفاده می شود و قابل اسناد می گردد.بهتر است مفاهیم فلسفه و منطق با بیان مثالهای ملموس عنوان گردند تا برای عموم قابل فهم باشد.

       hosaineslami... : خوب بود-تشکر

       محمد : در مورد نقد برهان صدیقین مطلبی برایتان میگذارم 'نقد از طریق جنبه منطقی و اکتشافاتی محض:' سلب واقعیت به طور مطلق، امکان ندارد. این قضیه، صحیح است؛ چرا که فرض انتفای مطلق واقعیت، بر تناقض اشتمال دارد؛ چون انتفای واقعیت خود یک واقعیت است و مصداق بالذات، ، بلکه فرد بالذات واقعیت است. اما واقعیت ملحوظ در قضیه مذکور، اعم از وجود و عدم می‌باشد. از این رو، منظور از «ضرورت منطقی مطلق واقعیت»، تنها ضرورت واقعیت به معنای اعم از انتفا و ثبوت می‌باشد؛ چون همان گونه که وجود یک واقعیت است. عدم نیز یک واقعیت است. واقعیت «عدم» عبارت است از: تقرّر عدم به عنوان نقیض واقعیت وجود؛ به گونه‌ای که عدم منطقا در حیّزی از وجود تقرّر می‌یابد که اگر عدم نبود، وجود در آن حیّز تحقق می‌داشت. از این رو، هر یک از دو نقیض مورد فرض قرار گیرند. واقعیت ضروری، در حیّز اعم خود باقی است و از ضرورت داشتن آن به معنای اعم، تحقق سنخ وجودی، که نقیض عدم است، لازم نمی‌آید؛ چون وجود به عنوان نقیض عدم، اخص از مطلق واقعیت است که اعم از وجود و عدم است، و از ضرورت اعم، ضرورت اخص استنتاج نمی‌شود. حاصل اینکه برهانِ «از طریق واقعیت» به دلیل اعمیّت آن از وجود و عدم، تمام نیست و اگر تمام بود، واجب از طریق ضرورت منطقی محض اثبات می‌شد
       پرسمان : ضمن تشکر بابت درج نظرتان، ولی کاش برای استفاده بهتر دیگر دوستان، متن تخصصیتان را (اگر مورد ابهامتان هست) در صفحه ویژه درج سوال همین سایت: http://www.porseman.org/q/qservice.aspx مطرح می کردید تا پاسخ تخصصی دریافت کنید و اینجا صرفا نظرتان را می فرمودید. در عین حال .... سوال شما با شناسه 660783 و گذرواژه bcxxv ثبت گرديد

       ali.azima... : خیلی بهم کمک کرد تشکر
       پرسمان : همراهی باشما درعبور از ابهامات وناملایمات زندگی را شاکر و قدردانیم. چشم براه سوالهای شما در زمینه دینی مشاوره ای و سیاسی در صفحه ویژه درج سوال در سایت پرسمان: http://www.porseman.org/q/newq.aspx هستیم.

       brd : خیلی خوب بود تقریر اول برهان صدقین به نظرم بسیار جالب اومد

       محمد حسین : لطفا یک طوری بنویسید که اگر یک دانش آموز دبیرستان که طالب است مطلبتان را خواند بهره ای برد.آنقدر کلمات درشت و سخت به کار برده بودید که من هیچی متوجه نشدم.
       پرسمان : ضمن تشکر بابت ارتباطتان با این سایت، هرچند مخاطب اصلی این سایت دانشگاهیان عزیز هستند اما سعی می شود مطالب با زبانی ساده در عین حال مستدل بیان شود. درهرحال خوشحال می شویم ابهامات خود را در صفحه ویژه درج سوال همین سایت: http://www.porseman.org/q/newq.aspx مطرح کنید و قید بفرمایید که دبیرستانی هستید تا پاسخ متناسب با شما ارائه شود. موفق باشید.

       sinasharrr... : خیلی بد بود و ابتدایی همه رو میشه رد کرد در باب اثبات وجود خدا
       پرسمان : کاش به جای کلی گویی نظرتان را درج می کردید که با کمال میل استقبال می کنیم. ضمنا افتخار می کنیم از طریق صفحه ویژه درج سوال همین سایت http://porseman.org/q/qservice.aspx با هم مکاتبه داشته باشیم. موفق باشید.

       مرتضی : عالی بود. واقعا عالی بود خیلی قانع کننده بود مخصوصا حرکت

       تشكر : خيلي خيلي متشكرم خيلي به من كمك كردين

       فرشاد : آخه مگه میشه خدا نباشه؟ من که خدا رو حس میکنم و نیازی به این همه دلیل ندارم.

       www.mohamad.shorey... : بدنبود

       mahdifarzandway... : عالی بود.خدا اجرتون بده.

       ناشناس : عالی >> این متنو من بعد از یک ماه جستوجو پیدا کردم

 نظر سنجي: عالي خوب متوسط  ضعيف  

     نظر متني:
    
نام/نشاني ايميل :
     متن :
              
                                                                         
               

     ارسال براي دوستان :
     نشاني ايميل:  
   
      

 



ويژه


بازديدها

کاربران برخط:  455

صفحه اول:  0

مقالات:  0


انتشار اينترنتي مطالب يا چاپ در نشريات دانشجويي با ذکر منبع موجب امتنان است

نقل مطالب در ديگر نشريات با اطلاع ين مجموعه و ذکر منبع بلامانع است

بري چاپ در کتب، کسب اجازه کتبي الزامي است

اداره مشاوره و پاسخ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها